
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 6
جلد ششم کتاب تفسیر المیزان، شامل ترجمه و بیان ادامه سوره مائده یعنی آیات 55 تا 120 این سوره است. در جلد ششم تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ابتدا با بیان و تفسیر آیات 55 و 56 سوره مائده، اثبات میکند که این دو آیه در مورد امام علی (علیه السّلام) بوده و به روایت معروف زکات در عین رکوع ایشان اشاره میکند. سپس، علامه طباطبایی به بیان و تفسیر سایر آیات سوره مائده میپردازد که برخی از مهم ترین موضوعات مطرح شده در آنها به شرح زیر است: • معنا و مفهوم اینکه آمده «قرآن، بر طغیان و کفر یهود می افزاید» • بحث روایی در مورد وظیفه علما، دست خدا و ... • علت نگرانی پیامبر از ابلاغ آنچه بر او نازل شد • شرح نزول آیه « یا ایّها الرّسول بلغ ...) و ابلاغ ولایت امام علی در غذیر خم • علت معرفی شدن نصاری به عنوان نزدیک ترین امّت از نظر دوستی به مسلمین • روایاتی پیرامون مسخ شدن برخی اقوام به شکل خوک و میمون • معنای رجس و شیطانی بودن شراب • منظور از تسلّط شیطان بر فکر آدمی و مجسّم شدن او بر فکر بشر • قمار و شراب، وسیله شیطان بر ای تفرقه افکنی میان انسانها • حرمت صید و شکار کردن در حال احرام • منشأ قواعد دین • در چه صورتی تقلید صحیح و عقلانی است • معنای هدایت و ضلالت و اینکه همه راه ها منتهی به خدا میشوند • روایاتی پیرامون خداشناسی و معرفت نفس از راه خودشناسی • پاسخ به این توهم که دین همان عرفان است • روایاتی پیرامون معجزات حضرت عیسی • ادب الهی انباء نسبت به خداوند و نسبت به مردم • روایاتی از ادب پیامبرانی چون نوح، ابراهیم، اسماعیل، یعقوب، یوسف، موسی، شعیب، یونس، ایوب و زکریا و ... • عفو و مجازات و معنای جزا و پاداش • اقسام گناه و اقسام عفو و مغفرت
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 6
213(راوى) نزد امام صادق (علیه السلام) اين آيه را تلاوت كردم: ﴿ذَوَا عَدْلٍ مِنْكُمْ﴾ فرمود: ذو عدل منكم1 اين يكى از جاهايى است كه نويسندگان قرآن اشتباه كردهاند، البته معلوم است كه اين اختلاف در قرائت است.
و در كافى از زهرى از على بن الحسين (علیه السلام) نقل كرده كه فرمود، روزه كفاره شكار واجب است، زيرا خداى تعالى فرموده: ﴿وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ مُتَعَمِّداً فَجَزَاءٌ مِثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ اَلنَّعَمِ يَحْكُمُ بِهِ ذَوَا عَدْلٍ مِنْكُمْ هَدْياً بَالِغَ اَلْكَعْبَةِ أَوْ كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسَاكِينَ أَوْ عَدْلُ ذَلِكَ صِيَاماً﴾ اى زهرى هيچ ميدانى معناى اينكه روزه بمقدار اطعام مساكين و عدل آن باشد چيست؟ زهرى مىگويد: عرض كردم: نه نمىدانم، فرمود: شكار را قيمت مىكنند، آن گاه قيمت آن را با گندم مىسنجند، و بدست مىآورند كه با قيمت آن چقدر گندم مىتوان خريدارى كرد، سپس آن مقدار گندم مفروض را به صاع تقسيم كرده ببينند چند صاع است. آن گاه در مقابل هر نصف صاع يك روز روزه مىگيرند.2
و در كافى به سند خود از احمد بن محمد از بعضى از رجال روايتى خود از امام ابى عبد الله (علیه السلام) نقل مىكند كه فرمود: كسى كه در احرامش هدى بر او واجب شده مىتواند هدى خود را در هر جا كه بخواهد نحر كند، مگر فدا و كفاره صيد، كه بايد آن را به مكه برساند، چون خداى تعالى در خصوص آن فرمود: ﴿هَدْياً بَالِغَ اَلْكَعْبَةِ﴾ هديى كه به كعبه برسد.3
و در تفسير عياشى از حريز از ابى عبد الله (علیه السلام) روايت شده است كه فرمود: مراد از صيد دريا در آيه: ﴿أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ اَلْبَحْرِ وَ طَعَامُهُ مَتَاعاً لَكُمْ﴾ ماهىهاى شورى است كه مىخورند، و فرق بين حيوان دريايى و صحرايى اين است كه هر مرغى كه در باتلاقها و نيزارها بسر مىبرد، اگر تخمگذارى و پرورش جوجهاش در خشكى انجام مىگيرد، آن مرغ از مرغهاى صحرايى بشمار ميرود، و اگر تخمگذارى و پرورش جوجهاش را در آب انجام مىدهد، آن مرغ از مرغهاى آبى محسوب مىشود، و شكار آن حلال است4.
و نيز در تفسير عياشى از زيد شحام، نقل مىكند كه گفت: از امام ابى عبد الله
- كافى، ج4، ص397، ح 4.
- كافى، ج4، ص83، ح 1.
- كافى، ج4، ص384، ح 2.
- تفسير عياشى، ج1، ص346، ح 209-210.
