ترجمۀ تفسیر المیزان ج 6
جلد ششم کتاب تفسیر المیزان، شامل ترجمه و بیان ادامه سوره مائده یعنی آیات 55 تا 120 این سوره است. در جلد ششم تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ابتدا با بیان و تفسیر آیات 55 و 56 سوره مائده، اثبات میکند که این دو آیه در مورد امام علی (علیه السّلام) بوده و به روایت معروف زکات در عین رکوع ایشان اشاره میکند. سپس، علامه طباطبایی به بیان و تفسیر سایر آیات سوره مائده میپردازد که برخی از مهم ترین موضوعات مطرح شده در آنها به شرح زیر است: • معنا و مفهوم اینکه آمده «قرآن، بر طغیان و کفر یهود می افزاید» • بحث روایی در مورد وظیفه علما، دست خدا و ... • علت نگرانی پیامبر از ابلاغ آنچه بر او نازل شد • شرح نزول آیه « یا ایّها الرّسول بلغ ...) و ابلاغ ولایت امام علی در غذیر خم • علت معرفی شدن نصاری به عنوان نزدیک ترین امّت از نظر دوستی به مسلمین • روایاتی پیرامون مسخ شدن برخی اقوام به شکل خوک و میمون • معنای رجس و شیطانی بودن شراب • منظور از تسلّط شیطان بر فکر آدمی و مجسّم شدن او بر فکر بشر • قمار و شراب، وسیله شیطان بر ای تفرقه افکنی میان انسانها • حرمت صید و شکار کردن در حال احرام • منشأ قواعد دین • در چه صورتی تقلید صحیح و عقلانی است • معنای هدایت و ضلالت و اینکه همه راه ها منتهی به خدا میشوند • روایاتی پیرامون خداشناسی و معرفت نفس از راه خودشناسی • پاسخ به این توهم که دین همان عرفان است • روایاتی پیرامون معجزات حضرت عیسی • ادب الهی انباء نسبت به خداوند و نسبت به مردم • روایاتی از ادب پیامبرانی چون نوح، ابراهیم، اسماعیل، یعقوب، یوسف، موسی، شعیب، یونس، ایوب و زکریا و ... • عفو و مجازات و معنای جزا و پاداش • اقسام گناه و اقسام عفو و مغفرت
مرتب سازی:
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 6
211مؤلف: اين روايت را عياشى از معاوية بن عمار بطور مرسل نقل نمود1، و نيز اين معنا را كلينى در كافى2 و شيخ در تهذيب هر كدام به سندى كه به حلبى دارند از امام صادق (علیه السلام) نقل نمودهاند3، عياشى از سماعه4 و همچنين قمى در تفسير خود بطور مرسل نقل كردهاند5 و از مقاتل ابن حيان بطريقى كه خواهد آمد نقل شده است.
و در در المنثور است كه ابن ابى حاتم از مقاتل ابن حيان نقل كرده كه گفت: اين آيه در عمره حديبيه نازل شده، و اتفاقا آن سال بقدرى شكارهاى صحرايى و هوايى زياد بود كه هيچ سابقه نداشت، بطورى كه دوشبدوش راحله (مركب) ها آمد و شد مىكردند. رسول الله (صلى الله عليه وآله و سلم) مسلمين را نهى فرمود از اينكه در حال احرام از آنها شكار كنند، و اين نهى از براى اين بود كه معلوم شود كيست كه در چنين حالى كه شكارهاى ناياب اينطور در بين دست و پاى مركبها آمد و شد دارند از خدا مىترسد و از اين نعمت وافر چشم مىپوشد6.
مؤلف: اين دو روايت با بيان سابق ما كه گفتيم صيد اعم است از اينكه در دسترس باشد و مثال زديم به جوجه و تخم مرغ و بچه شكار يا در دسترس نباشد و مثال زديم به شكارهاى بزرگ منافات ندارند، براى اينكه در كافى با ذكر سند تا احمد بن محمد و از او بطور رفع نقل مىكند كه امام (علیه السلام) در ذيل آيه: ﴿تَنَالُهُ أَيْدِيكُمْ وَ رِمَاحُكُمْ﴾ فرمود: مراد از دسترس بودن ﴿تَنَالُهُ أَيْدِيكُمْ﴾ همان تخم و جوجه است، و مراد از رسيدن نيزهها «و رماحكم» همان شكارهاى بزرگى است كه با دست صيد نمىشوند7.
و در تفسير عياشى به اسناد خود از حريز از امام ابى عبد الله (صلى الله عليه وآله و سلم) نقل كرده كه فرمود: اگر مرد محرم كبوترى را بكشد كفارهاش گوسفندى است، و اگر جوجه آن را بكشد كفارهاش شترى است، و اگر تخم مرغى را با پا لگد كرده و بشكند بر اوست يك درهم، كه آن را و آن گوسفند و شتر را در مكه و يا منا تصدق دهد، و اين همان قول خداست كه فرمود:
- تفسير عياشى، ج1، ص343، ح 193.
- كافى، ج4، ص396، ح 2.
- تهذيب الاحكام، ج5، ص300، ح 20.
- تفسير عياشى، ج1، ص342، ح 192.
- تفسير قمى، ج1، ص182.
- در المنثور، ج2، ص327.
- كافى، ج4، ص397، ح 4.