
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 6
جلد ششم کتاب تفسیر المیزان، شامل ترجمه و بیان ادامه سوره مائده یعنی آیات 55 تا 120 این سوره است. در جلد ششم تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ابتدا با بیان و تفسیر آیات 55 و 56 سوره مائده، اثبات میکند که این دو آیه در مورد امام علی (علیه السّلام) بوده و به روایت معروف زکات در عین رکوع ایشان اشاره میکند. سپس، علامه طباطبایی به بیان و تفسیر سایر آیات سوره مائده میپردازد که برخی از مهم ترین موضوعات مطرح شده در آنها به شرح زیر است: • معنا و مفهوم اینکه آمده «قرآن، بر طغیان و کفر یهود می افزاید» • بحث روایی در مورد وظیفه علما، دست خدا و ... • علت نگرانی پیامبر از ابلاغ آنچه بر او نازل شد • شرح نزول آیه « یا ایّها الرّسول بلغ ...) و ابلاغ ولایت امام علی در غذیر خم • علت معرفی شدن نصاری به عنوان نزدیک ترین امّت از نظر دوستی به مسلمین • روایاتی پیرامون مسخ شدن برخی اقوام به شکل خوک و میمون • معنای رجس و شیطانی بودن شراب • منظور از تسلّط شیطان بر فکر آدمی و مجسّم شدن او بر فکر بشر • قمار و شراب، وسیله شیطان بر ای تفرقه افکنی میان انسانها • حرمت صید و شکار کردن در حال احرام • منشأ قواعد دین • در چه صورتی تقلید صحیح و عقلانی است • معنای هدایت و ضلالت و اینکه همه راه ها منتهی به خدا میشوند • روایاتی پیرامون خداشناسی و معرفت نفس از راه خودشناسی • پاسخ به این توهم که دین همان عرفان است • روایاتی پیرامون معجزات حضرت عیسی • ادب الهی انباء نسبت به خداوند و نسبت به مردم • روایاتی از ادب پیامبرانی چون نوح، ابراهیم، اسماعیل، یعقوب، یوسف، موسی، شعیب، یونس، ایوب و زکریا و ... • عفو و مجازات و معنای جزا و پاداش • اقسام گناه و اقسام عفو و مغفرت
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 6
194پارچه كه بر در منزل مىبينى، بعدا فرمود: قامت حمزه آن قدر كشيده بود كه وقتى رسول (صلى الله عليه وآله و سلم) نمره را به روى صورت حمزه مىانداخت پاهايش بيرون مىافتاد، و اگر پاهايش را مىپوشانيد صورتش بيرون مىماند، ناچار نمره را به روى صورتش انداخت و با علف صحرا پاهايش را پوشانيد.
امام صادق (علیه السلام) در اينجا فرمود: بعد از شهادت حمزه شكست فاحشى به لشكر اسلامى وارد آمد، بطورى كه همه گريختند، و تنها على (علیه السلام) بجاى ماند. رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) فرمود: يا على چكار خواهى كرد؟ عرض كرد جز پايدارى كارى نمىكنم، فرمود جز اين هم از تو توقع نمىرفت. باز امام صادق فرمود: سپس رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) سر بسوى آسمان بلند كرده و عرض كرد: بار الها به وعدهاى كه به من دادى وفا كن چون اگر تو خود نخواهى پرستش نمىشوى1.
و در ربيع الأبرار زمخشرى است كه در باره شراب سه آيه نازل شده، يكى آيه: ﴿يَسْئَلُونَكَ عَنِ اَلْخَمْرِ وَ اَلْمَيْسِرِ﴾ است كه بعد از نزول آن بعضى از مردم ترك كردند و بعضى نكردند، حتى يك نفر شراب خورد و با حال مستى به نماز ايستاد، و در نماز هذيان گفت. به دنبال آن اين آيه نازل شد: ﴿يَا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَقْرَبُوا اَلصَّلاَةَ وَ أَنْتُمْ سُكَارىَ﴾2 باز عده زيادى از مسلمين دست از آن بر نداشته و به ميگسارى خويش ادامه دادند. حتى در اين ايام عمر در حال مستى استخوان فك شترى را برداشته و بر فرق عبد الرحمن بن عوف كوفت، و سرش را مجروح نمود و سپس نشست و شروع به خواندن اشعار اسود بن يغفر نمود، و بر كشته شدگان بدر نوحهسرايى كرد، و بر آنها گريست، و آن اشعار اينها است:
و كاين بالقليب قليب بدر *** من القنيات و الشرب الكرام و كاين بالقليب قليب بدر *** من السرى المكامل بالسنام ا يوعدنا ابن كبشة ان نحيى *** و كيف حياة اصداء و هام ا يعجز أن يرد الموت عنى *** و ينشرنى اذا بليت عظامى الا من مبلغ الرحمن عنى *** بانى تارك شهر الصيام فقل للّه: يمنعنى شرابى *** و قل للّه: يمنعنى طعام يعنى چه بسا كنيزان نغمهسرا و هم پيالهاى گرامى در چاه بدر پنهان شدند و چه بسا
- تفسير عياشى، ج1، ص339.
- اى كسانى كه ايمان آوردهايد در صدد نماز گزاردن بر نياييد در حالتى كه مست و بى خوديد. - نساء، آيه 46.
