ترجمۀ تفسیر المیزان ج 6

شد، عايشه وقتى او را كه زنى زيبا بود ديده و ديد كه خود را زينت نكرده پرسيد چرا چنين دست از خود كشيده‌اى؟! و خود را زينت نكرده‌اى؟! زن عثمان گفت: براى كى خود را زينت كنم؟ به خدا سوگند از فلان موقع تا كنون شوهرم بسر وقت من نيامده، مثل اينكه رهبانيت اختيار كرده و به من توجهى ندارد، لباس‌هاى مويى و زبر پوشيده و نسبت به دنيا زهد ورزيده است.

اين بود تا رسول الله (صلى الله عليه وآله و سلم) وارد بر عايشه شد، عايشه داستان وى را با آن جناب در ميان گذاشت، حضرت از خانه بيرون شد و دستور داد تا مردم براى نماز جمع شوند، وقتى جمع شدند پيامبر به بالاى منبر رفت و پس از حمد و ثناى خدا فرمود: چه شده است كه اقوامى طيبات و رزق حلال را بر خود حرام كرده‌اند؟! هان اى مردم آگاه باشيد، من از پيشواى شمايم در شب مى‌خوابم، و با زنان نكاح مى‌كنم، تمامى روزها را روزه نمى‌گيرم، و با اين حال اگر كسى از رفتار و سنت من اعراض نمايد از من نيست، اين سه نفر برخاستند و عرض كردند تكليف ما كه سوگند ياد كرده‌ايم چيست؟! در جوابشان اين آيه نازل شد: ﴿لاَ يُؤَاخِذُكُمُ اَللَّهُ﴾¹.

مؤلف: انطباق آيه‌: ﴿لاَ يُؤَاخِذُكُمُ...﴾ بر اين داستان و سوگند خوردن اين سه نفر خيلى روشن نيست، سابقا هم گفتگوى مختصرى در باره اين حديث شد، مرحوم طبرسى در مجمع البيان همين قصه را از امام ابى عبد الله (علیه السلام) نقل كرده است. چيزى كه هست ذيل آن را نقل نكرده.² پس جا دارد در اين حديث دقت و تامل بيشترى بعمل آيد.

و در احتجاج حديثى از حسن بن على (علیه السلام) روايت كرده كه به معاويه و اصحابش فرمود: شما را به خدا سوگند مى‌دهم آيا هيچ مى‌دانيد كه على (علیه السلام) در بين اصحاب رسول الله (صلى الله عليه وآله و سلم) اول كسى است كه شهوات را بر خود حرام كرد و اين آيه نازل شد: ﴿يَا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا لاَ تُحَرِّمُوا...﴾³.

و در مجمع البيان در ذيل همين آيه مى‌گويد: مفسرين گفته‌اند: روزى رسول الله (صلى الله عليه وآله و سلم) نشسته بود و داشت مردم را به عواقب وخيمشان تذكر مى‌داد، و قيامت و احوالش را براى آنها توصيف مى‌فرمود، مردم چنان رقت كردند كه به گريه درآمدند، دنبال اين