ترجمۀ تفسیر المیزان ج 4

و بهترين راه براى دانشمندى كه بخواهد در اين باب اطلاعاتى كسب كند اين است كه نخست سيره رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) را مورد مطالعه و دقت قرار دهد، بطورى كه هيچ گوشه از زندگى آن جناب از نظرش دور نماند، آن گاه برگردد تمامى آياتى كه در مورد اخلاق و قوانين راجع به اعمال، يعنى احكام عبادتى و معاملاتى و سياسى و ساير روابط و معاشرات اجتماعى را مورد دقت قرار دهد، چون اگر از اين راه وارد شود دليلى از ذوق قرآن و تنزيل الهى در يكى دو جمله انتزاع خواهد كرد كه لسانى گويا و كافى و بيانى روشن و وافى داشته باشد، آن چنان گويا و روشن كه هيچ دليلى ديگر آن هم در يك جمله و دو جمله به آن گويايى و روشنى يافت نشود.

در همين جا نكته ديگرى است كه كاوش‌گر بايد به امر آن اعتنا كند و آن اين است كه تمامى آياتى كه متعرض مساله اقامه عبادات و قيام به امر جهاد و اجراى حدود و قصاص و غيره است خطابهايش متوجه عموم مؤمنين است نه رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) به تنهايى، مانند آيات زير: ﴿وَ أَقِيمُوا اَلصَّلاَةَ﴾¹، ﴿وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اَللَّهِ﴾²، ﴿كُتِبَ عَلَيْكُمُ اَلصِّيَامُ﴾³، ﴿وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى اَلْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ اَلْمُنْكَرِ﴾⁴، ﴿وَ جَاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ﴾⁵ ﴿وَ جَاهِدُوا فِي اَللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ﴾⁶، ﴿اَلزَّانِيَةُ وَ اَلزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا﴾⁷، ﴿وَ اَلسَّارِقُ وَ اَلسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا﴾⁸، ﴿وَ لَكُمْ فِي اَلْقِصَاصِ حَيَاةٌ﴾⁹، ﴿وَ أَقِيمُوا اَلشَّهَادَةَ لِلَّهِ﴾¹⁰ ﴿وَ اِعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اَللَّهِ جَمِيعاً وَ لاَ تَفَرَّقُوا﴾¹¹، ﴿أَنْ أَقِيمُوا اَلدِّينَ وَ لاَ تَتَفَرَّقُوا فِيهِ﴾¹²، ﴿وَ مَا مُحَمَّدٌ