Name: ترجمه کتاب تفسیر المیزان ج 3 - علامه طباطبایی
Availability: InStock
Author: علامه آیت اللَه سیّد محمّد حسین طباطبائی

ترجمۀ تفسیر المیزان ج 3

209

بله به عنوان اسم اطلاق كرده، اما با اضافه به كلمه‌اى ديگر، مانند ﴿خَيْرُ اَلرَّازِقِينَ﴾‍¹.
﴿وَ هُوَ خَيْرُ اَلْحَاكِمِينَ﴾‍²، ﴿وَ هُوَ خَيْرُ اَلْفَاصِلِينَ﴾‍³، ﴿وَ هُوَ خَيْرُ اَلنَّاصِرِينَ﴾‍⁴، و ﴿وَ اَللَّهُ خَيْرُ اَلْمَاكِرِينَ﴾‍⁵، و ﴿وَ أَنْتَ خَيْرُ اَلْفَاتِحِينَ﴾‍⁶، و ﴿وَ أَنْتَ خَيْرُ اَلْغَافِرِينَ﴾‍⁷، و ﴿وَ أَنْتَ خَيْرُ اَلْوَارِثِينَ﴾‍⁸، و ﴿وَ أَنْتَ خَيْرُ اَلْمُنْزِلِينَ﴾‍⁹، و ﴿أَنْتَ خَيْرُ اَلرَّاحِمِينَ﴾‍¹⁰.
و شايد در تمامى اين موارد وجه نام قرار دادن مضاف و مضاف اليه را براى خدا، همان اعتبار معناى انتخاب در ماده خير باشد، و بدين جهت كلمه «خير» به تنهايى را به عنوان اسم بر خدا اطلاق نكرده، كه ساحت او مقدس‌تر از آن است كه او با غيرش مقايسه و سپس انتخاب شود، به خلاف اين كه در حال اضافه و نسبت اسم او، واقع شود و همچنين توصيف كردن خدا به اين كلمه، هيچ محذورى پيش نمى‌آورد.
جمله «بيدك الخير» دلالت دارد بر اينكه خير منحصر در خداى تعالى است‌
و جمله مورد بحث يعنى جمله: ﴿بِيَدِكَ اَلْخَيْرُ﴾ دلالت دارد بر اينكه خير منحصر در خداى تعالى است، چون كلمه «بيدك» خبر، و كلمه «الخير» مبتدا است و خبر وقتى جلوتر از مبتدا بيايد، و مخصوصا وقتى كه مبتدا الف و لام بر سر داشته باشد، حصر را مى‌رساند، و معناى جمله چنين است، كه امر هر خير مطلوبى تنها به دست تو و منتهى به تو است، و اين تويى كه هر خيرى را عطا مى‌كنى.
بنابراين جمله مورد بحث به منزله علت براى مطالب قبل است، و از قبيل تعليل مطلبى خاص است به علتى عام، چون خيرى كه خدا مى‌دهد هم شامل ملك و عزت است، و هم شامل چيزهايى ديگر و همانطور كه صحيح است دادن ملك و عزت را به خير تعليل كنيم، گرفتن ملك و عزت را هم مى‌توان بدان تعليل كرد، زيرا اگر چه ذلت و نداشتن ملك خير
1. جمعه، آيه 11.
2. اعراف، آيه 87.
3. انعام، آيه 57.
4. آل عمران، آيه 150.
5. آل عمران، آيه 54.
6. اعراف، آيه 89
7. اعراف، آيه 155.
8. انبياء، آيه 89.
9. مؤمنون، آيه 29.
10. مؤمنون، آيه 109.