ترجمۀ تفسیر المیزان ج 2

وعده آمدنش را به عيسى و ساير انبيا (علیهم السلام) داده بود، و در قرآن هم فرمود: (﴿وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلاً﴾، كلمه پروردگارت كه صدق و عدل بود اينك تمام شد).¹ 

روايتى از امام صادق (علیه السلام) دال بر اينكه شريعت محمدى (صلى الله عليه وآله و سلم) كامل ترين شرايع است‌ 

و در تفسير عياشى از عبد الله بن وليد روايت كرده كه گفت: امام صادق (علیه السلام) فرمود: خداى تعالى در قرآن در باره موسى (علیه السلام) فرمود: ﴿وَ كَتَبْنَا لَهُ فِي اَلْأَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْ‌ءٍ﴾². 

از اينجا مى‌فهميم كه پس همه چيز را براى موسى ننوشته، بلكه از هر چيزى مقدارى نوشته، و نيز در باره عيسى (علیه السلام) فرموده: ﴿لِأُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ اَلَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِ﴾³. 

و ما مى‌فهميم كه پس همه معارف مورد اختلاف را بيان نكرده، و در باره محمد (صلى الله عليه وآله و سلم) فرموده: ﴿وَ جِئْنَا بِكَ شَهِيداً عَلىَ هَؤُلاَءِ وَ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ اَلْكِتَابَ تِبْيَاناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ﴾⁴و⁵ 

مؤلف: در بصائر الدرجات همين معنا را از عبد الله بن وليد به دو طريق روايت كرده است و اينكه امام (علیه السلام) فرمود: (قال الله لموسى...)، اشاره است به اينكه آيه شريفه: ﴿فِي اَلْأَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْ‌ءٍ﴾ 

بيانگر و مفسر آيه ديگرى است كه در باره تورات فرموده: ﴿وَ تَفْصِيلاً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ﴾، و مى‌خواهد بفرمايد تفصيل هر چيز از بعضى جهات است، نه از هر جهت، زيرا اگر در تورات همه چيز را از همه جهت بيان كرده بود. ديگر معنا نداشت بفرمايد: ﴿مِنْ كُلِّ شَيْ‌ءٍ﴾ پس همين جمله شاهد بر آن است كه در تورات هر چند همه چيز بيان شده، ولى از هر جهت بيان نشده، دقت بفرمائيد.⁶

بحث فلسفى‌ 

(در باره نبوت عامه از جهت اثر آن در كمال يابى انسان) 

مساله نبوت عامه از اين نظر كه خود يك نحوه تبليغ احكام و قوانين تشريع شده است و