ترجمۀ تفسیر المیزان ج 2

سوم مساله خالى نبودن زمين از حجت است، كه ان شاء الله بيانش خواهد آمد.

روايتى مشهور در باره عدد انبياء و رسل و كتب مرسله‌ 

و در معانى و خصال از عتبه ليثى از ابى ذر رحمة الله عليه نقل كرده كه گفت به رسول خدای (صلى الله عليه وآله و سلم) عرضه داشتم: انبيا چند نفر بودند؟ فرمود: صد و بيست و چهار هزار نفر، پرسيدم: مرسلين از آنان چند نفر بودند؟ فرمود: سيصد و سيزده نفر كه خود جمعيتى بسيارند، پرسيدم: اولين پيغمبر چه كسى بود؟ فرمود: آدم پرسيدم: آدم جزء مرسلين بود؟ فرمود: بله خدا او را به دست قدرت خود بيافريد، و از روح خود در او بدميد. آن گاه فرمود: اى ابا ذر چهار تن از انبيا سريانى بودند آدم، و شيث، و اخنوخ، (كه همان ادريس باشد، و او اولين كسى است كه با قلم خط نوشت)، و چهارم نوح (علیه السلام)، و چهار نفر ديگر از عرب بودند هود، صالح، شعيب، و پيامبر تو محمد (صلى الله عليه وآله و سلم) و اولين پيغمبر از بنى اسرائيل موسى، و آخرين ايشان عيسى (و بين آن دو) ششصد پيغمبر بودند. 

پرسيدم: يا رسول الله خداى تعالى چند كتاب نازل كرده؟ فرمود صد كتاب كوچك و چهار كتاب بزرگ، و خداى تعالى پنجاه صحيفه بر شيث نازل كرد، و سى صحيفه بر ادريس و بيست صحيفه بر ابراهيم، و چهار كتاب بزرگ تورات و انجيل و زبور و فرقان است.¹ 

مؤلف: اين روايت كه مخصوصا صدر آن متعرض عدد انبيا و مرسلين است، از روايات مشهور است، كه هم شيعه آن را نقل كرده و هم سنى در كتب خود نقل كرده‌اند، و اين معنا را صدوق در خصال و امالى از حضرت رضا (علیه السلام) از آباء گرامش از رسول خدای (صلى الله عليه وآله و سلم) و از زيد بن على از آباء گرامش از امير المؤمنين نقل كرده، ابن قولويه هم در كامل الزيارة، و سيد در اقبال از امام سجاد (علیه السلام) و در بصائر از امام باقر (علیه السلام) نقل كرده‌اند.² 

روايتى در باره مراد از «رسول» و «نبى» و اشاره به نسبت بين آن دو 

و در كافى از امام باقر (علیه السلام) نقل كرده كه در تفسير آيه: ﴿وَ كَانَ رَسُولاً نَبِيًّا...﴾ فرمود: پيغمبرى كه در خواب فرشته را مى‌بيند، و صداى او را مى‌شنود ولى خود فرشته را نمى‌بيند نبى، و پيغمبرى كه صوت فرشته را مى‌شنود ولى در خواب فرشته را نمى‌بيند بلكه در بيدارى مى‌بيند رسول است³. 

مؤلف: و در اين معنا رواياتى ديگر آمده و ممكن است از امثال آيه: ﴿فَأَرْسِلْ إِلىَ