ترجمۀ تفسیر المیزان ج 2

و اين آيات بيان مى‌كند كه اولوا العزم داراى شريعت بوده‌اند و ابراهيم و موسى و عيسى و محمد (صلى الله عليه وآله و سلم) كتاب داشته‌اند، و اما كتاب نوح در سابق توجه فرموديد كه آيه شريفه: ﴿كَانَ اَلنَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً﴾ به انضمام با آيه: ﴿شَرَعَ لَكُمْ مِنَ اَلدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحاً﴾ بر آن دلالت داشتند، و اين معنا يعنى انحصار شريعت و كتاب در پنج پيغمبر نام برده منافات ندارد با اينكه به حكم آيه: ﴿وَ آتَيْنَا دَاوُدَ زَبُوراً﴾¹ داود (علیه السلام) هم كتابى داشته باشد و همچنين آدم و شيث و ادريس كه به حكم روايات داراى كتاب بوده‌اند، براى اينكه كتاب نامبردگان كتاب شريعت نبوده. اين را هم بايد دانست كه يكى از لوازم نبوت وحى است، و وحى نوعى سخن گفتن خدا است، كه نبوت بدون آن نمى‌شود، چون در آيه: ﴿إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلىَ نُوحٍ وَ اَلنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ﴾² وحى را به تمامى انبيا نسبت داده، و به زودى در سوره شورى ان شاء الله بحث مفصلى در اين خصوص خواهد آمد.

بحث روايتى (شامل رواياتى در ذيل آيه ﴿كان الناس...﴾ و پيرامون نبوت و مسائل آن)

در مجمع البيان از امام باقر (علیه السلام) روايت آورده كه فرمود: مردم قبل از نوح همه يك امت بوده، و هدايتشان همان هدايت فطرى بود، و از نظر دين‌دارى و بى دينى و اهتدا و ضلالت دو قسم نبودند، تا آنكه خدا انبيا را مبعوث كرد آن وقت دو طايفه شدند.³ 

و در تفسير عياشى از امام صادق (علیه السلام) در ذيل همين آيه آمده كه فرمود: اينكه مردم يك امت بوده‌اند مربوط است به قبل از نوح، شخصى پرسيد: قبل از نوح همه مردم داراى هدايت بودند؟ فرمود: نه، بلكه همه داراى ضلالت بودند، چون بعد از انقراض آدم و انقراض ذريه صالح او كسى بجز شيث وصى آدم باقى نماند و او به تنهايى نمى‌توانست دين خدا را