ترجمۀ تفسیر المیزان ج 2

بحث روايتى ديگر (پيرامون رجعت) 

تفسير آيه: ﴿هل ينظرون...﴾ و آيات مشابه آن در روايات ائمه اهل بيت (علیهم السلام) بر سه وجه‌ 

بايد دانست كه در روايات ائمه اهل بيت (علیه السلام): 

1 - اين آيه شريفه به روز قيامت تفسير شده، چنان كه عياشى در تفسير خود از امام باقر (علیه السلام) اين روايت را آورده‌¹. 

2 - و نيز بروز رجعت هم تفسير شده، كه مرحوم صدوق روايت آن را از امام صادق (علیه السلام) نقل كرده.² 

3 - و به ظهور مهدى (علیه السلام) نيز تفسير شده و عياشى روايتش را در تفسير خود به دو طريق از امام باقر (علیه السلام) آورده.³ 

و نظاير اينگونه روايات بسيار است، كه اگر بخواهى كتب حديث را صفحه به صفحه ببينى، خواهى ديد كه روايات بسيار زيادى از ائمه اهل بيت (علیه السلام) در تفسير بسيارى از آيات آمده، كه يا فرموده‌اند: مربوط به قيامت است، و يا فرموده‌اند: مربوط به رجعت است، و يا فرموده‌اند: مربوط به ظهور مهدى (علیه السلام)، و اين نيست مگر به خاطر وحدت و سنخيتى كه در اين سه معنا هست. 

و مردم چون هيچ بحثى پيرامون حقيقت روز قيامت نكرده‌اند، و زحمت اين تحقيق را بخود نداده، و در نتيجه نفهميده‌اند كه قرآن كريم در باره اين روز عظيم چه فرموده، لذا در باره اين روايات دچار اختلاف شده‌اند، بعضى به كلى آنها را با اينكه صدها روايت است، و شايد از پانصد روايت كه در ابواب مختلف نقل شده تجاوز كند طرح كرده‌اند، و بعضى ديگر دست به تاويل و توجيه آنها زده‌اند، با اينكه ظهور آنها روشن است، و بلكه بعضى از آنها صريح در مفاد است، و بعضى ديگر كه حد متوسط و راه ميانه را رفته‌اند تنها به نقل آنها اكتفاء نموده، از بحث پيرامون آنها خوددارى نموده‌اند.

مساله رجعت و رد بر منكرين آن‌ 

فرقه‌هاى اسلامى غير شيعه كه عامه مسلمين را تشكيل مى‌دهد، هر چند ظهور مهدى (علیه السلام) را قبول دارند، و رواياتش را به طرق متواتر از رسول خدای (صلى الله عليه وآله و سلم) نقل