ترجمۀ تفسیر المیزان ج 1

پس اين طائفه كه گفتيم ايمان داشته‌اند، ولى عمل صالح نكرده‌اند، آنهايند كه عهدى از خدا گرفته بودند، و بخاطر اعمال بدشان داخل جهنم می‌شوند، بخاطر داشتن عهد، مشمول شفاعت شده، از آتش نجات مى‌يابند. 

آيه شريفه (﴿وَ قَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا اَلنَّارُ إِلاَّ أَيَّاماً مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اَللَّهِ عَهْداً﴾، گفتند: آتش دوزخ جز چند روزى بما نمى‌رسد، بگو مگر شما از خدا عهد گرفته بوديد)؟¹، نيز باين حقيقت اشاره دارد، و بنا بر اين، اين آيات نيز بهمان آيات قبل برگشت مى‌كند، و بر روى هم آنها دلالت دارد بر اينكه مورد شفاعت، يعنى كسانى كه در قيامت برايشان شفاعت می‌شود، عبارتند از گنه‌كاران دين‌دار، و متدينين بدين حق، ولى گنه‌كار، اينهايند كه خدا دينشان را پسنديده

4- شفاعت از چه كسانى صادر می‌شود؟ 

اقسام شفاعت و شفعاء 

از آنچه تا كنون از نظر خواننده گذشت می‌توان اين معنا را بدست آورد، كه شفاعت دو قسم است، يكى تكوينى، و يكى تشريعى و قانونى، اما شفاعت تكوينى كه معلوم است از تمامى اسباب كونى سر مى‌زند، و همه اسباب نزد خدا شفيع هستند، چون ميان خدا و مسبب خود واسطه‌اند، و اما شفاعت تشريعى و مربوط باحكام، (كه معلوم است اگر واقع شود، در دائره تكليف و مجازات واقع می‌شود) نيز دو قسم است، يكى شفاعتى كه در دنيا اثر بگذارد، و باعث آمرزش خدا، و يا قرب بدرگاه او گردد، كه شفيع و واسطه ميان خدا و بنده در اين قسم شفاعت چند طائفه‌اند. 

اول توبه از گناه، كه خود از شفيعان است، چون باعث آمرزش گناهان است، هم چنان كه فرمود: (﴿قُلْ يَا عِبَادِيَ اَلَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلىَ أَنْفُسِهِمْ لاَ تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اَللَّهِ إِنَّ اَللَّهَ يَغْفِرُ اَلذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ اَلْغَفُورُ اَلرَّحِيمُ وَ أَنِيبُوا إِلىَ رَبِّكُمْ﴾، بگو: اى بندگانم، كه بر نفس خود زياده روى روا داشتيد، از رحمت خدا مايوس نشويد، كه خدا همه گناهان را مى‌آمرزد، چون او آمرزگار رحيم است، و بسوى پروردگارتان توبه ببريد)²، كه عموميت اين آيه، حتى شرك را هم شامل می‌شود، و قبلا هم گفتيم: كه توبه شرك را هم از بين مى‌برد. 

دوم ايمان برسولخدا (صلى الله عليه وآله و سلم) است، كه در باره‌اش فرموده: (﴿آمِنُوا بِرَسُولِهِ﴾ تا آنجا كه مى‌فرمايد: ﴿يَغْفِرْ لَكُمْ﴾، برسول او ايمان بياوريد، تا چه و چه و چه، و اينكه گناهانتان را بيامرزد)³. 

يكى ديگر عمل صالح است، كه در باره‌اش فرموده: (﴿وَعَدَ اَللَّهُ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصَّالِحَاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ﴾، خدا كسانى را كه ايمان آورده، و اعمال صالح كردند، وعده