ترجمۀ تفسیر المیزان ج 1

پسنديدن آنان پسنديدن دين آنان است، نه اعمالشان، و خلاصه اهل شفاعت كسانيند كه خدا دين آنان را پسنديده باشد، و كارى به اعمالشان ندارد. 

بنا بر اين می‌توان گفت: برگشت اين آيه نيز از نظر مفاد، به همان مفادى است كه آيات قبل بيان مى‌كرد. 

از سوى ديگر در جاى ديگر فرموده: (﴿يَوْمَ نَحْشُرُ اَلْمُتَّقِينَ إِلَى اَلرَّحْمَنِ وَفْداً وَ نَسُوقُ اَلْمُجْرِمِينَ إِلىَ جَهَنَّمَ وِرْداً لاَ يَمْلِكُونَ اَلشَّفَاعَةَ إِلاَّ مَنِ اِتَّخَذَ عِنْدَ اَلرَّحْمَنِ عَهْداً﴾، روزى كه پرهيزكاران را براى مهمانى و خوان رحمت خود محشور مى‌كنيم و مجرمين را براى ريختن بجهنم بدان سو سوق می‌دهیم، آنان مالك شفاعت نيستند، مگر كسى كه قبلا از خداى رحمان عهدى گرفته باشد)¹ و كلمه (شفاعت) در اين آيه مصدر مفعولى است، يعنى شفاعت شدن، و معلوم است كه تمامى مجرمين كافر نيستند، كه دوزخى شدنشان حتمى باشد. 

بدليل اينكه فرمود: (﴿إِنَّهُ مَنْ يَأْتِ رَبَّهُ مُجْرِماً فَإِنَّ لَهُ جَهَنَّمَ لاَ يَمُوتُ فِيهَا وَ لاَ يَحْيىَ وَ مَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِناً قَدْ عَمِلَ اَلصَّالِحَاتِ فَأُولَئِكَ لَهُمُ اَلدَّرَجَاتُ اَلْعُلىَ﴾، بدرستى وضع چنين است، كه هر كس با حال مجرميت نزد پروردگارش آيد، آتش جهنم دارد، كه نه در آن مى‌ميرد، و نه زنده می‌شود، و هر كس كه با حالت ايمان بيايد، و عمل صالح هم كرده باشد، چنين كسانى درجات والايى دارند)². 

چه از اين آيه بر مى‌آيد: هر كس مؤمن باشد، ولى عمل صالح نكرده باشد، باز مجرم است، پس مجرمين دو طائفه‌اند، يكى آنكه نه ايمان آورده، و نه عمل صالح كرده‌اند، و دوم كسانى كه ايمان آورده‌اند، ولى عمل صالح نكرده‌اند، پس يك طائفه از مجرمين مردمانيند كه بر دين حق بوده‌اند، و لكن عمل صالح نكرده‌اند، و اين همان كسى است كه جمله: ﴿إِلاَّ مَنِ اِتَّخَذَ عِنْدَ اَلرَّحْمَنِ عَهْداً﴾، در باره‌اش تطبيق مى‌كند. 

چون اين كسى است كه عهد خدا را دارد، آن عهدى كه آيه: (﴿أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَنْ لاَ تَعْبُدُوا اَلشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ وَ أَنِ اُعْبُدُونِي ، هَذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِيمٌ﴾، مگر بشما اى بنى آدم فرمان ندادم كه شيطان را نپرستيد؟ كه او دشمن آشكار شما است، و اينكه مرا بپرستيد، كه اين صراط مستقيم است؟)³ از آن خبر می‌دهد، پس عهد خدا ﴿وَ أَنِ اُعْبُدُونِي﴾ است، كه عهد در آن بمعناى امر است، و جمله ﴿هَذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِيمٌ﴾ الخ، عهد بمعناى التزام است، چون صراط مستقيم مشتمل بر هدايت بسوى سعادت و نجات است.