ترجمۀ تفسیر المیزان ج 1

مع ذلك اهل دوزخ را بكسانى تفسير مى‌كند كه نمازخوان نبوده‌اند، پس معلوم می‌شود مراد بنماز در آيه 38-48 از سوره مدثر، توجه بخدا با خضوع بندگى است، و مراد با طعام مسكين هم، مطلق انفاق بر محتاجان بخاطر رضاى خداست، نه اينكه مراد بنماز و زكاة، نماز و زكاة معمول در شريعت اسلام باشد. 

و منظور از جستجوى با جستجوگران، فرو رفتن در بازى‌گري‌هاى زندگى، و زخارف فريبنده دنيايى است، كه آدمى را از روى آوردن بسوى آخرت باز می‌دارد، و نمى‌گذارد بياد روز حساب و روز قيامتش بيفتد، و يا منظور از آن فرو رفتن در طعن و خرده‌گيرى در آيات خدا است، آياتى كه در طبع سليم باعث يادآورى روز حساب می‌شود، از آن بشارت و انذار می‌دهد. 

پس اهل دوزخ بخاطر داشتن اين چهار صفت، يعنى ترك نماز براى خدا، و ترك انفاق در راه خدا، و فرورفتگى در بازيچه دنيا، و تكذيب روز حساب، دوزخى شده‌اند، و اين چهار صفت امورى هستند كه اركان دين را منهدم می‌سازند، و بر عكس داشتن ضد آن صفات، دين خدا را بپا می‌دارد، چون دين عبارتست از اقتدارى به هاديانى كه خود معصوم و طاهر باشند، و اين نمی‌شود، مگر به اينكه از دلبندى بزمين و زيورهاى فريبنده آن دورى كنند، و بسوى ديدار خدا روى آورند، كه اگر اين دو صفت محقق شود، هم از (خوض با خائضين) اجتناب شده، و هم از (تكذيب يوم الدين). 

و لازمه اين دو صفت توجه بسوى خدا است به عبوديت، و سعى در رفع حوائج جامعه، كه بعبارتى ديگر می‌توان از اولى بنماز تعبير كرد، و از دومى بانفاق در راه خدا، پس قوام دين از دو جهت علم و عمل باين چهار صفت است، و اين چهار صفت بقيه اركان دين را هم در پى دارد، چون مثلا كسى كه يكتاپرست نيست، و يا نبوت را منكر است، ممكن نيست داراى اين چهار صفت بشود، (دقت فرمائيد). 

پس اصحاب يمين عبارت شدند از كسانى كه از شفاعت بهره‌مند می‌شوند، كسانى كه از نظر دين و اعتقادات مرضى خدا هستند، حال چه اينكه اعمالشان مرضى بوده باشد، و اصلا محتاج بشفاعت در قيامت نباشند، و چه اينكه اينطور نباشند، على اى حال آن كسانى كه از شفاعت شدن منظور هستند اينهايند. 

پس معلوم شد كه شفاعت وسيله نجات گناه‌كاران از اصحاب يمين است، هم چنان كه قرآن كريم هم فرموده: (﴿إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ﴾، اگر از گناهان كبيره اجتناب كنيد، گناهان ديگرتان را جبران مى‌كنيم)¹ و بطور مسلم منظور از اين آيه اين است كه گناهان