ترجمۀ تفسیر المیزان ج 1

پذيرفته است. 

و اما جواب حلى، اينكه وعده شفاعت و تبليغ آن بوسيله انبياء، وقتى مستلزم جرئت و جسارت مردم می‌شود، و آنان را بمعصيت و تمرد وا می‌دارد، كه اولاً مجرم را و صفات او را معين كرده باشد، و يا حد اقل گناه را معين نموده، فرموده باشد كه چه گناهى با شفاعت بخشوده می‌شود، و طورى معين كرده باشد كه كاملا مشخص شود، و آيات شفاعت اينطور نيست، اولاً خيلى كوتاه و سر بسته است، و در ثانى شفاعت را مشروط بشرطى كرده، كه ممكن است آن شرط حاصل نشود، و آن مشيت خدا است. 

و ثانياً شفاعت در تمامى انواع عذاب‌ها، و در همه اوقات مؤثر باشد، به اينكه بكلى گناه را ريشه كن كند. 

مثلا اگر گفته باشند: كه فلان طائفه از مردم، و يا همه مردم، در برابر هيچيك از گناهان عقاب نمی‌شوند، و ابدا از آنها مؤاخذه نمى‌گردند، و يا گفته باشند: فلان گناه معين عذاب ندارد، و براى هميشه عذاب ندارد، البته اين گفتار بازى كردن با احكام و تكاليف متوجه بمكلفين بود. 

و اما اگر بطور مبهم و سر بسته مطلب را افاده كنند، بطورى كه واجد آن دو شرط بالا نباشد، يعنى معين نكنند كه شفاعت در چگونه گناهانى، و در حق چه گنه‌كارانى مؤثر است، و ديگر اينكه عقابى كه با شفاعت برداشته می‌شود، آيا همه عقوبت‌ها و در همه اوقات و احوال است، يا در بعضى اوقات و بعضى گناهان؟. 

در چنين صورتى، هيچ گنه‌كارى خاطر جمع از اين نيست كه شفاعت شامل حالش بشود، در نتيجه جرى بگناه و هتك محارم الهى نمی‌شود، بلكه تنها اثرى كه وعده شفاعت در افراد دارد، اين است كه قريحه اميد را در او زنده نگه دارد، و چون گناهان و جرائم خود را مى‌بيند و مى‌شمارد، يكباره دچار نوميدى و ياس از رحمت خدا نگردد. 

علاوه بر اينكه در آيه: ﴿إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ﴾¹، مى‌فرمايد: اگر از گناهان كبيره اجتناب كنيد، ما گناهان صغيره شما را مى‌بخشيم، وقتى چنين كلامى از خدا، و چنين وعده‌اى از او صحيح باشد، چرا صحيح نباشد كه بفرمايد: اگر ايمان خود را حفظ كنيد، بطورى كه در روز لقاء با من، با ايمان سالم نزدم آئيد، من شفاعت شافعان را از شما مى‌پذيرم؟ چون همه حرف‌ها بر سر حفظ ايمان است گناهان هم كه حرام شده‌اند، چون ايمان را ضعيف و قلب را قساوت می‌دهند، و سرانجام آدمى را بشرك مى‌كشانند، كه در اين باره فرموده: (﴿فَلاَ يَأْمَنُ مَكْرَ اَللَّهِ