ترجمۀ تفسیر المیزان ج 1

صفات خدا قرار دهند، و در نتيجه بلاى عقوبت را كه شامل او شده، از او برگردانند، و در اين صورت ديگر از مورد حكم عقوبت بيرون گشته، ديگر مصداق آن حكم نيست، و قبلا هم روشن كرديم، كه تاثير شفاعت از باب حكومت است، نه از باب تضاد و تعارض، و اين مطلب با گفتار خود خداى تعالى كه مى‌فرمايد: (﴿فَأُوْلَئِكَ يُبَدِّلُ اَللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ﴾، خدا گناهان ايشان را مبدل بحسنه مى‌كند¹ كاملا روشن و بى اشكال می‌شود. 

چون بحكم اين آيه خدا می‌تواند عملى را با عملى ديگر معاوضه كند، هم چنان كه می‌تواند يك عمل موجود را معدوم سازد، چنانچه خودش هم فرموده: (﴿وَ قَدِمْنَا إِلىَ مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَاهُ هَبَاءً مَنْثُوراً﴾، و بآنچه كه عمل كرده‌اند مى‌پردازيم، و آن را هيچ و پوچ مى‌كنيم)²، و نيز خودش فرموده: (﴿فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ﴾، پس اعمالشان را بى اثر كرد)³ و نيز همو فرموده (﴿إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ﴾، اگر از گناهان كبيره اجتناب كنيد، گناهان صغيره شما را محو مى‌كنيم) الخ‌⁴ و نيز فرموده: (﴿إِنَّ اَللَّهَ لاَ يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ﴾، خدا اين گناه را نمى‌آمرزد كه بوى شرك بورزند، و گناهان پائينتر از آن را از هر كس بخواهد مى‌آمرزد)⁵ و اين آيه بطور مسلم در غير مورد ايمان و توبه است، براى اينكه ايمان و توبه شرك قبلى را هم جبران نموده، آن را مانند ساير گناهان مشمول آمرزش خدا مى‌كند. 

و نيز همانطور كه می‌تواند عملى را مبدل بعملى ديگر كند، می‌تواند عملى اندك را بسيار كند، هم چنان كه خودش در اين باره فرموده: (﴿أُولَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ﴾، اينان اجرشان دو برابر داده می‌شود)⁶ و نيز فرموده: (﴿مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا﴾، هر كس كار نيكى كند، ده برابر مثل آن را خواهد داشت)⁷ 

و نيز همانطور كه می‌تواند عملى را با عملى ديگر مبدل نموده، و نيز عملى اندك را بسيار كند، همچنين می‌تواند عملى را كه معدوم بوده، موجود سازد، كه در اين باره فرموده: (﴿وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ اِتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ مَا أَلَتْنَاهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ كُلُّ اِمْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ﴾، كسانى كه ايمان آوردند، و ذريه‌شان نيز از ايشان پيروى نموده، ايمان آوردند، ما ذريه‌شان را بايشان ملحق مى‌كنيم، و ايشان را از هيچيك از اعمالى كه كردند محروم و بى بهره نمى‌سازيم، كه هر مردى در گرو عملى است كه كرده)⁸ و اين همان لحوق و الحاق است، و مثلا كسانى كه عمل آباء نداشته‌اند، داراى عمل مى‌كند، و سخن كوتاه اينكه خدا هر چه بخواهد می‌تواند انجام دهد، و هر حكمى كه بخواهد ميراند.