ترجمۀ تفسیر المیزان ج 1

آراء واهيه و پوچ، و اقاويل كاذبه و بى اساس ابطال شده، خداى عز و جل در باره‌اش فرمود: (﴿وَ اَلْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ﴾، امروز تنها مؤثر خداست)¹، و نيز فرموده: (﴿وَ رَأَوُا اَلْعَذَابَ وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ اَلْأَسْبَابُ﴾، عذاب را مى‌بينند و دستشان از همه اسباب بريده می‌شود)². 

و نيز فرموده: (﴿وَ لَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادىَ كَمَا خَلَقْنَاكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ تَرَكْتُمْ مَا خَوَّلْنَاكُمْ وَرَاءَ ظُهُورِكُمْ وَ مَا نَرىَ مَعَكُمْ شُفَعَاءَكُمُ اَلَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَاءُ لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَ ضَلَّ عَنْكُمْ مَا كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ﴾، امروز تك تك و به تنهايى نزد ما آمديد، همانطور كه روز اولى كه شما را آورديم لخت و تنها آفريديم، و آنچه بشما داده بوديم با خود نياورديد، و پشت سر نهاديد، با شما نمى‌بينيم آن شفيعانى كه يك عمر شريكان ما در سرنوشت خود مى‌پنداشتيد، آرى ارتباط‌هايى كه بين شما بود، و بخاطر آن منحرف شديد، قطع شد، و آنچه را مى‌پنداشتيد (امروز نمى‌بينيد)³ و نيز فرموده: (﴿هُنَالِكَ تَبْلُوا كُلُّ نَفْسٍ مَا أَسْلَفَتْ وَ رُدُّوا إِلَى اَللَّهِ مَوْلاَهُمُ اَلْحَقِّ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ﴾، در آن هنگام هر كس بهر چه از پيش كرده مبتلا شود، و بسوى خداى يكتا مولاى حقيقى خويش بازگشت يابند، و آن دروغ‌ها كه مى‌ساخته‌اند نابود شوند)⁴. 

و همچنين آياتى ديگر، كه همه آنها اين حقيقت را بيان مى‌كند، كه در موطن قيامت، اثرى از اسباب دنيوى نيست، و ارتباط‌هاى طبيعى كه در اين عالم ميان موجودات هست، در آنجا بكلى منقطع است، و اين خود اصلى است كه لوازمى بر آن مترتب می‌شود، و آن لوازم بطور اجمال بطلان همان عقائد موهوم و خرافى است، آن گاه قرآن كريم هر يك از آن عقائد را بطور تفصيل بيان نموده، و پنبه‌اش را زده است، از آن جمله مسئله شفاعت و پارتى بازى است، كه در باره آن مى‌فرمايد: (﴿وَ اِتَّقُوا يَوْماً لاَ تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَ لاَ يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَ لاَ يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَ لاَ هُمْ يُنْصَرُونَ﴾، بپرهيزيد از روزى كه احدى بجاى ديگرى جزاء داده نمی‌شود، و از او شفاعتى پذيرفته نيست، و از او عوضى گرفته نمی‌شود، و هيچكس از ناحيه كسى يارى نمى‌گردند)⁵، و نيز فرموده(﴿يَوْمٌ لاَ بَيْعٌ فِيهِ وَ لاَ خُلَّةٌ وَ لاَ شَفَاعَةٌ﴾، روزى كه در آن نه خريد و فروشى است، و نه رابطه دوستى)⁶ و نيز فرموده: (﴿يَوْمَ لاَ يُغْنِي مَوْلًى عَنْ مَوْلًى شَيْئاً﴾، روزى كه هيچ دوستى براى دوستى كارى صورت نمى‌دهد)⁷، و نيز فرموده: (﴿يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ مَا لَكُمْ مِنَ اَللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ﴾ روزى كه از عذاب مى‌گريزيد ولى از خدا پناه‌گاهى نداريد)⁸ و نيز فرموده ﴿مَا لَكُمْ لاَ تَنَاصَرُونَ بَلْ هُمُ اَلْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ﴾، چرا بيارى يكديگر برنميخزيد؟ بلكه آنان امروز تسليمند.⁹