ترجمۀ تفسیر المیزان ج 1

و در تفسير قمى‌¹ از امام صادق (علیه السلام) روايت كرده كه فرموده: موسى از پروردگارش مسئلت كرد: بين او و آدم جمع كند، و خدا هم جمع نموده، وى را موفق بزيارت او نمود، موسى گفت: اى پدر، مگر جز اين بود كه خدا تو را بدست قدرت خود بيافريد؟ و از روح خود در تو بدميد؟ و ملائكه را به سجده بر تو وادار نمود؟، پس چرا وقتى دستور داد: از يك درخت بهشت نخورى، نافرمانى كردى؟ آدم گفت: اى موسى! بگو ببينم، خطيئه من در تورات چند سال قبل از خلقتم نوشته شده؟ گفت: سى هزار سال آدم گفت: همين طور است، آن گاه امام صادق (علیه السلام) فرمود: آدم با همين كلام موسى را قانع ساخت. 

* مؤلف: قريب باين معنا را علامه سيوطى در المنثور² بچند طريق از رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) نقل كرده. 

و در علل‌³ از امام باقر (علیه السلام) روايت كرده كه فرمود: بخدا سوگند خداى تعالى آدم را براى دنيا خلق كرده بود، و اگر او را در بهشت جاى داد، براى اين بود كه نافرمانى بكند، و آن گاه او را به همان جايى كه براى آنجا خلقتش كرده بود، برگرداند. 

* مؤلف: اين معنا در روايت عياشى،⁴ از امام صادق (علیه السلام) هم گذشت، كه فرمود: آدم دوستى از ميانه ملائكه داشت، (تا آخر حديث). 

و در كتاب احتجاج⁵ -، در ضمن احتجاج على (علیه السلام) با مرد شامى، كه از آن جناب پرسيده بود: گرامى‌ترين وادي‌هاى روى زمين كجا است؟ فرمود: بيابانى است كه آنجا را سرانديب می‌خوانند، آدم وقتى از آسمان هبوط كرد، در آنجا سقوط كرد. 

* مؤلف: مقابل اين روايت، روايات بسيار زيادى است، كه دلالت دارد بر اينكه آدم در مكه سقوط كرد، و بعضى از اين روايات گذشت، ممكن هم هست ميانه اين روايات مختلف، جمع كرده، گفت: ممكن است آن جناب اول از آسمان به سرانديب فرود آمده، و بار دوم از سرانديب به سرزمين مكه هبوط كرده باشد، نه به دو نزول، در عرض هم، تا جمع ممكن نباشد. 

و در در المنثور⁶ از طبرانى، و از كتاب عظمت ابى الشيخ، و ابن مردويه، همگى از ابى ذر، روايت شده كه گفت: حضور حضرت رسول عرضه داشتم: يا رسول الله ! آيا بنظر شما آدم پيغمبر بود، يا نه؟ در پاسخ فرمود: هم نبى بود، و هم رسول، چون خداى تعالى قبلا با او صحبت كرده بود، و فرموده بود: ﴿يَا آدَمُ اُسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ اَلْجَنَّةَ﴾ پس معلوم می‌شود بآنجناب وحى می‌شده. 

* مؤلف: اهل سنت و جماعت، قريب باين معنا را بچند طريق روايت كرده‌اند.