
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
225میبازیم و منفعلانه میگوییم: «ما باید خود را با جامعه وفق بدهیم و إلاّ میگویند که ما به عقب برگشتهایم!» درحالتیکه تمام این مسائل، حاکی از روح انفعال و تأثّر است.
سنّت رسولاللَه در نحوۀ برگزاری نماز جمعه
بعضی از دوستان ما که الآن ائمّۀ جمعۀ بعضی از شهرستانها هستند، اوّلین کاری که انجام دادند، گذاشتن منبر بود! وقتی میخواستند امام جمعه شوند، یکی از مطالبی که مرحوم آقا ـ رضوان اللَه علیه ـ به آنها متذکّر شدند این بود:
شما باید تریبون را بردارید و بهجای آن منبر بگذارید و روی منبر بروید! همچنین باید «ردا»1 بپوشید، همانطوریکه رسول خدا ردا میپوشید و سنّت ایشان هنگام اقامۀ نماز جمعه به ایننحو بود؛ لذا شما هم باید به ایننحو بروید و صحبت کنید!
این مطالب تا بهحال به گوش ما نخورده است! اگر مجال بود و ما برای دوستان مطالبی را در مورد کیفیّت و خصوصیّت نماز جمعه عرض میکردیم، آنوقت متوجّه میشدیم که همین نماز جمعه ممکن است چه تأثیرات عجیبی داشته باشد، و دشمن چه مقدار از این نماز جمعه در هراس است؛ البتّه به شرط اینکه این نماز با شرائط متابعت از سنّت پیغمبر انجام بگیرد!
خدا رحمت کند مرحوم علاّمه محمّدتقی مجلسی ـ پدر علاّمه محمّدباقر مجلسی صاحب کتاب بسیار معروف بحار الأنوار ـ را که در کتاب خود به نام شرح من لا یحضره الفقیه، در شرح و تبیین نماز جمعه میفرمایند: «چقدر مناسب است که وقتی خطیب نماز جمعه بر بالای منبر مردم را موعظه میکند، از مسائل اخلاقی بگوید و بعضی از اشعار اخلاقی را برای مردم با صدای بلند بخواند! و چقدر مناسب است که از اشعار مثنوی مولانا محمّد بلخی برای مردم بخواند!»2
- ردا با عبا فرق دارد. ردا یعنی یک قبا و یک پارچۀ سفید یا زردی که آن را روی دوش میاندازند.
- لوامع صاحبقرانی، ج ٤، ص ٥٦٦:
«و مشهور است استحباب بلاغت خطیب به آنکه سخنان فصیح را مناسب احوال حاضران به ایشان رساند، و آیات و اخبار وعد آنقدر نگوید که خوف ایشان زائل شود، و از وعید آنمقدار ذکر نکند که ایشان از رحمت الهی نا امید شوند؛ ولیکن چون غالب احوال مردمان غفلت عظیم است، مناسبِ حالِ اکثر وعید است، چنانکه از خطب حضرت امیرالمؤمنین صلوات اللَه علیه ظاهر است.
و اگر مناسب داند سخنان حکیمانۀ تازه که تأثیرش بیشتر باشد ذکر کند؛ چنانکه در روایت حسن کالصّحیح از حضرت امیرالمؤمنین صلوات اللَه علیه منقول است که فرمودند که: ”ترویح کنید نفوس خود را به حکمتهای تازه! بهدرستیکه نفوس را کلال و ماندگی دست میدهد، چنانکه بدن را دست میدهد.“ و از این جمله است اشعار محقّقان مثل حکیم غزنوی و حکیم رومی و عطّار و غیر ایشان.»
