
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
202و قدشان یک متر و هفتاد یا هشتاد سانت باشد، دلیل بر اطاعت از او نیست، بلکه چون رسول خدا از او میگوید باید از ایشان اطاعت کرد؛ یعنی بر فرض اگر از خود میگفت و مفاهیم خود را در آن دخالت میداد و اگر مُدرکات مربوط به عالم کثرت و تعلّق به این دنیا بر رسول خدا حاکم بود، ما کلام رسول خدا را نمیپذیرفتیم؛ چنانکه در مورد ائمّه علیهم السّلام هم مطلب همین هست.
بنابراین اطاعت از ولایت مطلقۀ امام علیه السّلام قضیّهای منطقی و عقلی است، چون همان اطاعت از خدا است؛ یعنی حتّی اگر خدا نگوید که از پیغمبر اطاعت کن، عقل میگوید: «اطاعت کن! مگر خدا باید همهچیز را بگوید؟!» عقل براساس دادهها و آنچه خداوند به انسان مرحمت کرده است، حکم میکند که انسان باید از این شخص اطاعت کند. [میگوید]: مگر نمیخواهی به صلاح برسی؟! مگر نمیخواهی به رستگاری برسی؟! مگر قیامتی وجود ندارد؟!
به قول حافظ میفرماید:
گر مسلمانی از این است که حافظ دارد *** آه اگر از پیِ امروز بوَد فردایی1 اگر قیامتی وجود ندارد، پس مسئله به شکل دیگری خواهد بود و باید به نحو دیگری زندگی کرد و به هر حال و وضعیّتی گذراند و یک زندگی توأم با خوش بودن و عیش و لذّت و خوشگذرانی و به قول معروف «اِپیکوریسم»2 را در این دنیا پیشه ساخت؛ ولی اگر قرار است قیامتی باشد، دیگر عقلْ انسان را رها نمیکند و میگوید: «آیا فکر فردا را کردهای؟ این دو روز میگذرد، امّا فردا چه میشود؟!»
لذا این عقل ـ ولو اینکه خدا و پیغمبر و امام نگویند ـ قبل از اوامر الهی نسبت
- دیوان حافظ (قزوینی)، غزل ٤٩٠.
- Epicurism: لذّتگرایی؛ اعتقاد به خوشگذرانی و عیاشی و منتسب به اپیکور فیلسوف یونانی (قرن چهارم قبل از میلاد) است. فلسفهای که لذّت را غایت مطلوب بشر میداند.
