عنوان بصری ج5

به‌واسطۀ ولایت مطلقه‌اش، و عقلاً بدین جهت که عقل می‌گوید از کسی باید اطاعت کرد که هرچه بگوید انگار خدا گفته است!

دلالت عقل به اطاعت مطلق از پروردگار و معصومین علیهم السّلام

 اگر خدا بگوید: «ای بندۀ من، مگر من ربّ و إله و خدای تو نیستم؟! مگر من پروردگار تو نیستم؟! مگر من خالق تو نیستم؟! مگر من صلاح تو را نمی‌خواهم؟!» می‌گوییم: «بله، ما نسبت به این مسائل حرفی نداریم؛ اگرچه عملاً کار دیگری انجام می‌دهیم، ولی بالأخره قبول داریم که تو نسبت به ما رحیم، رئوف، عطوف و ارحم‌الرّاحمین هستی، و از پدر و مادر به ما نزدیک‌تر هستی!» خدا می‌گوید: «حالا با در نظر گرفتن این مقدّمات عقلی و فطری و وجدانی، من نسبت به تو این حکم را می‌کنم و باید این کار را انجام بدهی!» و ما دیگر نباید بگوییم: «نه!» زیرا عقل، انسان را به اطاعت مطلق از پروردگار سوق می‌دهد؛ نه تعبّد!

 اگر هم در قرآن آمده: ﴿وَأَطِيعُواْ ٱللَهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ﴾،¹ این امر به اطاعت بر مبنای إشراف عقل و براساس راهنمایی به‌سوی حکم عقل است و این‌گونه اوامر را اوامر مولوی نمی‌گویند، بلکه اوامر ارشادی می‌گویند؛ یعنی قبل از اینکه قرآن نازل شود، عقل ادلّۀ اطاعت مطلق از پروردگار را بر ما تمام کرده است، و حتّی اگر قرآن هم نازل نمی‌شد باز ما وجود پروردگار متعال را احساس می‌کردیم، و همین‌طور مصالح و مفاسدی را که بر أعمال ما مترتّب است، احساس می‌کردیم و عقل، حاکم بر این بود که ما باید بر طبق مُدرکاتمان عمل کنیم.

 عقل همین‌طور دربارۀ رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله هم حکم می‌کند که باید مطلقاً از او اطاعت نمود؛ چون رسول خدا از خود نمی‌گوید، و همۀ مطالبش به خدا برمی‌گردد؛ نه به شخص رسول خدا! توجّه کنید، ما مسائل را به جنبۀ توحیدی قضیّه می‌زنیم؛ نه به جنبۀ کثرتی! اینکه وزن رسول خدا هفتاد کیلو یا هفتاد و پنج کیلو باشد