
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
199آن است؟! درحالیکه این یک مرکّب سیاهی است که با همین مرکّب، [روزنامه و مجلّه نیز] چاپ میکنند؛ گاهیاوقات کاغذی را به دستگاه میدهند تا قرآن چاپ کند و گاهی به همان دستگاه کاغذ میدهند تا روزنامه چاپ کند! مرکّب و کاغذ هر دو یکی است، و چهبسا ممکن است که مرکّب و کاغذ و رنگهایی که برای مجلاّت بهکار میبرند بسیار مرغوبتر و شفّافتر و جذّابتر باشد!
پس چرا شما بهمحض اینکه تصویر زنندهای را در آن مجلّه میبینید آن را به دیوار میکوبید، امّا وقتی که قرآن را برمیدارید، میبوسید و روی چشم میگذارید؟! درحالیکه چهبسا کاغذ و مرکّب آن مرغوبتر باشد! این بهخاطر اصل آن قرآن است؛ این قرآن زبان است و زبان حکایت از آن متکلّم میکند. چون این معانیای است که از جانب مبدأ اعلا آمده است و الآن که دست ما به او نمیرسد، آثار و زبان گویای او را به دیده میگذاریم!
امام زمان علیه السّلام حضرت بقیّةاللَه ارواحنا لتراب مقدمه الفداء، قرآن ناطق است؛ چون آن حضرت نفس ندارد و به تمام معانی قرآن و هفتاد بطن آن إشراف دارد و تمام مراتب قرآن ـ در تمام عوالم وجود ـ از نفس امام زمان نیرو میگیرد و وجود دارد و حیات دارد. یعنی نفس امام زمان علیه السّلام جنبۀ ربطی و تعلّقیِ بین ممکن و واجب، و بین ماهیت و ضرورتِ وجود است؛ وقتی که نفسِ او شد، میشود قرآن ناطق؛ امّا این قرآن، میشود قرآن صامت! امیرالمؤمنین علیه السّلام فرمود:
أنا کلامُ اللَه النّاطق، و هذا کلامُ اللَه الصّامت؛1 «[من کلاماللَه ناطق هستم و] این (قرآن) کتاباللَه صامت است و زبان ندارد!»
مگر همین کتاباللَه نبود که ولید بن یزید آن را با تیر نشانه میگرفت و بر این کتاب تیر میزد و شراب میخورد؟! او یک روز به قرآن تفأّل زد تا ببیند حال او چگونه است، این آیه آمد که دقیقاً روحیّات او را منعکس مینمود: ﴿خَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٖ﴾.2
- بحار الأنوار، ج ٣٠، ص ٥٤٦؛ نور ملکوت قرآن، ج ١، ص ٢٨٠، تعلیقه ١، به نقل از مجالس المؤمنین.
- سوره ابراهیم (١٤) آیه ١٥. معاد شناسی، ج ١٠، ص ٣١٦:
«یکایک از افراد گردنکش و معاند، به خسران و زیان و تهی شدن از تمام سرمایههای وجودی مبتلا شدند.»
