عنوان بصری ج5

﴿ٱذۡهَبَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ * فَقُولَا لَهُۥ قَوۡلٗا لَّيِّنٗا لَّعَلَّهُۥ يَتَذَكَّرُ أَوۡ يَخۡشَىٰ﴾.¹

یعنی داستان از این قرار است و زبان حال خدا این است که ما به فرعون حکومتی دادیم و گفتیم: «این حکومت دو روزه در دست تو است، بعد هم به دیگری واگذار می‌کنیم»، امّا این جناب آمده و پا را در یک کفش کرده و می‌گوید: ﴿أَنَا رَبُّكُمُ ٱلۡأَعۡلَىٰ﴾!²

 ما به او گفتیم در این دو روزۀ عمری که به تو زندگی و حیات داده‌ایم با مردم به عدل و عدالت رفتار کن، ستم را از مظلومان بردار و حقوق از دست رفتۀ آنان را از ظالم بگیر و حق آنها را ادا کن؛ ولی او ادّعای خدایی می‌کند و می‌گوید: ﴿أَنَا رَبُّكُمُ ٱلۡأَعۡلَىٰ﴾! لذا خدا خطاب به موسی و هارون می‌فرماید:

﴿ٱذۡهَبَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ﴾؛ «نزد فرعون بروید؛ زیرا او طغیان کرده و از حدود ما تجاوز کرده است!»

 این بر اثر غفلت و نتیجۀ غفلت است! کافی است که هر کسی دو تا جان‌نثار و سه تا وعّاظ السّلاطین داشته باشد تا او را به جایی برسانند که بگوید: ﴿أَنَا۠ رَبُّكُمُ ٱلۡأَعۡلَىٰ﴾.

 ولی این را هم باید دانست که او هرچه هست بشر و انسان است و فکر و وجدان و فطرت دارد و هنوز فطرت او از بین نرفته است؛ چون اگر فطرتش از بین رفته بود خدا نمی‌فرمود: «به‌طرف او بروید!» چون فایده ندارد! مثل اینکه خدا نمی‌فرماید: «به طرف این ستون بروید و به او ابلاغ کنید!» چون ستون فکر ندارد، وجدان ندارد، حیات ندارد! خدا نمی‌فرماید: «به‌سمت این حیوان یا این گوسفند یا این گاو و یا این شتر بروید و به او ابلاغ رسالت کنید!» چون آنها فکر ندارند، حیات انسانی و فطرت انسانی ندارند؛ بلکه بر یک وَتیره‌ای زندگی می‌کنند و مُلهَم به