عنوان بصری ج5

به هرجا می‌خواهی بتاب؛ زیرا به هرجا که بتابی از حکومت من خارج نیستی!» ابر که می‌آمد می‌گفت: «ای ابر، هرجا که می‌خواهی ببار که از حکومت من بیرون نیستی!»¹

 ولی این هارون پا را از گلیم خود بیشتر دراز کرد و آنچه خداوند به او اعطا کرده از خود پنداشت و می‌گفت: «اینها حکومت من است و اینها مِلک من است و اینها در دخل و تصرّف من است!»

 هارون می‌گفت: «المُلک عَقیم؛ حکومت نازا است!»² معنای نازایی حکومت و سلطنت این است که هیچ چیزی را نمی‌شناسد، حتّی اگر فرزندِ حاکم هم با او به مقابله برخیزد او را هلاک می‌کند، چراکه سلطنت نَسَب و نسبتی نمی‌شناسد! تا وقتی جایگاه نَسب در حکومت‌ها برقرار است که به اصل و کیان حاکم خدشه‌ای وارد نکند؛ و إلاّ تمام نسب‌ها، خویشاوندی‌ها، دوستی‌های سابق، هم‌شاگردی و هم‌کلاسی‌ها از بین می‌رود و فنا می‌شود! مادامی که به حریم حاکم تجاوزی نشود، [مردم را] دوست دارد و می‌گوید: «سلام علیکم، حال شما چطور است؟ و... .» تا جایی که می‌گویند: «چقدر حاکم خوبی است و چقدر خوش‌اخلاق و خوش‌برخورد و چقدر متواضع است!» هارون هم همین‌طور بود و خیال می‌کرد حکومت نازا است و نَسب نمی‌شناسد و مِلک طلق او است، درحالی‌که این فکر اشتباه است!

عاقبت به خیری دو شخصیّت تاریخی، بر خلاف پدران خود

 این جناب هارون‌الرشید در زمان حضرت موسی بن جعفر بود و می‌بایست روایت عنوان بصری را می‌خواند. اگر این روایت را می‌خواند و به آن عمل می‌کرد این‌طور نمی‌شد؛ چطور اینکه همین هارون فرزندی دارد به نام قاسم که از عبّاد و زهّاد و تارک دنیا است، به‌طوری‌که از سلطنت و همۀ اطرافیان کناره‌گیری کرد. واقعاً عجیب است که چطور خداوند ﴿يُخۡرِجُ ٱلۡحَيَّ مِنَ ٱلۡمَيِّتِ﴾³ می‌کند؛ یعنی زنده را از