عنوان بصری ج5

 چه‌بسا اتّفاق افتاده است که انسان مدّت‌ها نسبت به یک قضیّه نظری داشته و آن مطلب را این‌طرف و آن‌طرف گفته و پخش کرده و فساد بار آورده و اختلاف ایجاد کرده است، امّا بعد معلوم می‌شود که: عجبا، نظر او نسبت به این قضیّه اصلاً نفسانی بوده و اساساً مسئله این‌طور نبوده است!

 حتّی رسول اکرم در عبارتی می‌فرمایند: «إنّ لِکُلّ إنسانٍ نَفسًا!» بعد از حضرت سؤال می‌کنند: «أ لک یا رسول اللَه نفسٌ؟» حضرت می‌فرماید:

هر انسانی دارای نفسی است که او را منحرف کرده و از مسیر دور می‌کند، و برای او حقیقت را باطل و باطل را حق جلوه داده و به‌سمت باطل سوق می‌دهد تا آخر او را به درّه می‌کشاند.¹

 دیده شده است که اصلاً این نفس، انسان را به هلاکت می‌کشاند؛ چنان‌که در زمان احتضار عمر، از او سؤال می‌کنند: «بهترین فرد برای خلافت را چه شخصی می‌بینی؟!» می‌گوید: «مگر بهتر از علیّ بن ابی‌طالب هم می‌توان تصوّر کرد؟!» به او می‌گویند: «پس چرا او را انتخاب نمی‌کنی؟!» عمر در پاسخ می‌گوید:

لا أتحَمّلُه حَیًّا و مَیّتًا؛ «من نه در حیاتم و نه در مردنم نمی‌توانم ببینم علی بر خلافت نشسته است!»²