
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
152شاهزاده حسین دفن است. ایشان کسی بود که وقتی در قزوین توسّط یکی از آقایان و علما اقامۀ نماز جمعه میشد، به سختی در مقابل این قضیّه میایستاد، بهطوریکه نقل میکنند اغلب مجالس او و اصحاب و مریدانش بر رد و انکار اقامۀ نماز جمعه تشکیل میشد.
همینکه امام جمعۀ قزوین یک هفته به طهران رفت؛ بلا فاصله ایشان ـ چون دیگر کسی نبود ـ بهجای او اقامۀ نماز جمعه کرد و از آن پس، از مؤیّدین اقامۀ نماز جمعه شد و شروع کرد از اینطرف دلیل آوردن و اسمش هم شهید ثالث شده است!
زمانی که امام جمعه به قزوین برگشت، گفت:
من نفهمیدم این چه حکم شرعیای است که با یک رفت و برگشت به طهران، صد و هشتاد درجه تغییر میکند!1
ببینید! این مسئله اختصاص به طیف خاصّی دون طیف دیگری ندارد؛ بلکه اتّفاقاً در مورد ما و قشر علما و روحانیّت بسیار خطیر و حساس است! این مطلب را در همهجا و در هر صنف و رشته و حرفهای دیدهام؛ چون در همۀ ما نفس موجود است و اشکالی هم ندارد، بالأخره همۀ ما نفس داریم و باید در صدد اصلاح بربیاییم. اگر همۀ ما کامل بودیم که نیازی به راه و سیر و مراقبه و امثال اینها نداشتیم.
تبعیّت از نفس، عامل هلاکت انسان
پیغمبر اکرم میفرماید:
أعدی عَدوِّک نَفسُک الّتی بَین جَنبَیک؛2 «بزرگترین دشمنان تو، نفسِ تو است که تو را در میان گرفته است!»
بزرگترین دشمن تو نفس تو است؛ چون هر دشمنی با بدن فیزیکی و ظاهری و دنیوی ما کار دارد، امّا این نفس با بدن اُخروی ما کار دارد، با روح ما و سرّ ما و باطن ما و جان ما کار دارد و او را از رفتن باز میدارد و نگه میدارد و مانع میشود!
- تذکرة العلماء، ص ٢٠٠.
- تنبیه الخواطر، ج ١، ص ٥٩.
