
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
92أرواحُهُم فی أجسادِهِم طَرفَةَ عَینٍ شَوقًا إلَی الثّوابِ و خَوفًا مِن العِقاب؛1 حالاتی که برای بزرگان هست، حالاتی است که اگر مدّت مرگ آنها معیّن و محدود نبود، یک آنْ در این دنیا نمیماندند، واقعاً یک آنْ در این دنیا نمیماندند!» یا مانند «و باشَروا روحَ الیقین و استَلانُوا مَا استَوعرَهُ المُترَفونَ؛2 اینها به روح یقین رسیدهاند!» و امثالذلک، و میدانیم که این مقامات و معارف و مقام کمال و معرفتی که پیغمبر و امیرالمؤمنین وعده دادهاند، هست و یقینی است و در آن شکّی نیست، اگر ما این دعاها و این روزهها را نداشتیم، چه خاکی بر سرمان میکردیم؟ یعنی فرض کنید اگر ما از یک طرف یکهمچنین مقاماتی را تصوّر میکردیم، ولی از طرف دیگر راه رسیدن به این مقامات را نداشتیم، چهکار میکردیم؟! آیا به خدا نمیگفتیم: «خدایا، تو ظالمی! خدایا، این رسمش شد؟! خدایا، این مسائل وجود دارد ولی راه را به ما نشان ندادی! خدایا، درد را به ما میدهی ولی دوایش را نمیدهی»؟! اینها را میگفتیم. حالا خدا فرموده: بسم اللَه! من به شما دادم؛ این دعا، این روزه و این هم مراقبه!
یعنی اگر واقعاً امام صادق نمیفرمود که یکهمچنین دعایی را بخوانید، یا از طرف پیغمبر یکهمچنین راهی نشان داده نمیشد و یکهمچنین قضیّهای باز نمیشد و ما در روز قیامت میدیدیم که خداوند برای بعضی از بندگانش مراتبی را در نظر
- تحف العقول، ص ١٥٩؛ نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص ٣٠٣. با قدری اختلاف در مصادر. معاد شناسی، ج ١، ص ١٣٣:
«در میان مردمان متّقی، اگر خداوند سبحانه و تعالی اجلهای معهود را معیّن نمیفرمود، از شدّت اشتیاقی که آنان به ثواب خدا دارند و از شدّت خوفی که از عذاب خدا دارند، بهاندازۀ یک چشم بههم زدن جانهای آنها در کالبد بدنشان نمیماند و یکسره به عالم قدس پرواز مینمود.» - نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص ٤٩٧. امام شناسی، ج ٤، ص ٢٢٢:
«و به روح یقین و مرتبۀ عالیۀ ایمان رسیده و آن را بالمباشره لمس نمودهاند، و در نهایت زهد و بیاعتنایی به لذّات مادّی و حسّی، آنچه را که مترفین و خوشگذرانها و راحت طلبان خشن و سخت میپندارند، اینان نرم و لطیف و ملایم میشمرند.»
- تحف العقول، ص ١٥٩؛ نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص ٣٠٣. با قدری اختلاف در مصادر. معاد شناسی، ج ١، ص ١٣٣:
