عنوان بصری ج5

ولی عالم فقط از کتاب‌ها نقل می‌کند و وقتی که برای خود موقعیّتی حاصل بشود، بر مقتضای منافع و مصالح خود، موقعیّت را تغییر می‌دهد، موقعیّت را عوض می‌کند، کم و زیاد می‌کند و دلیل می‌آورد. [می‌گوید]: «به این دلیل و به آن دلیل، این زمان با آن زمان فرق می‌کند، الآن این‌طور شده و آن‌موقع آن‌طور بوده است.» نه‌خیر آقا، هیچ فرق نکرده است! هوای نفس در هر دو زمان بوده، شیطان در هر دو زمان بوده، مطالب در هر دو زمان هست. هم در آن زمان بعضی‌ها بودند که عمل می‌کردند و بعضی‌ها هم عمل نمی‌کردند، و هم در این زمان بعضی‌ها عمل می‌کنند و بعضی‌ها عمل نمی‌کنند. مطلب یکی است!

تبیین کیفیّت تعلّق انسان نسبت به مال

 عرض شد: امام صادق علیه السّلام می‌فرمایند که عبد نباید مال را مال و املاک خود ببیند، بلکه باید آن را مال خدا بداند و باید تعلّق خود را نسبت به اموالی که دارد تصحیح و درست کند؛ نه‌اینکه تعلّقی نداشته باشد، زیرا تعلّق نداشتن یعنی به کنار انداختن و این صحیح نیست، بلکه باید تعلّق را تصحیح کند؛ چون بندگان نسبت به مال تعلّقی ندارند و هر مالی چه در جیب آنها باشد یا در اطاق باشد یا در اختیارشان باشد و یا نباشد برای آنها یکسان است و فرقی نمی‌کند، همان‌طور که انسان نسبت به مالی که در اختیار دیگری است چنین حالی دارد؛ لذا برخورد یک شخص عادی با کسی که فرضاً کُرور کرور سرمایه در بانک دارد یا اصلاً آه در بساط ندارد مساوی است و با خود می‌گوید: «این شخص سرمایه داشته باشد یا نداشته باشد، به من چه ربطی دارد و چه چیزی عائد من می‌شود؟!»

 بنده در ارتباط با مولای خود هم همین‌طور است؛ یعنی اگر هزار کرور پول و مایتملّک در ملک مولا باشد یا نباشد، در دیدگاه بنده نسبت به این مال تفاوتی حاصل نمی‌شود؛ چون او بنده است و حرّ نیست و چیزی برای او حاصل نمی‌شود! امّا فرزند نسبت به پدر این‌طور نیست و می‌گوید: «هرچه پدر من بیشتر پول داشته باشد بهتر است؛ چون اگر بمیرد اینها به من می‌رسد!» و چه‌بسا دعا می‌کند که خدا زودتر عمر پدرش را به سر بیاورد؛ کما اینکه اتّفاق افتاده است!