عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
مرتب سازی:
عنوان بصری ج5
209است، چون ضرر میکنیم!
این ماهی است که نباید در آن غیر از خدا باشد. وقتی که نشستهایم و با کسی کار نداریم، بهجای اینکه به اینطرف و آنطرف و این خبر و آن خبر فکر کنیم، زبانمان را به ذکر لا إله إلّا اللَه مشغول کنیم. این بهتر است یا اینکه بدانیم در آن خیابان چه اتّفاقی افتاده است و الآن فلانجا زلزله شده است؟! اینها به چه درد ما میخورد؟! نتیجۀ کدام یک بهتر است؟! هر کدام که بهتر است برویم و انجام بدهیم. به ما گفتهاند که این بهتر است و درست هم گفتهاند. کسانی که این مطالب را گفتهاند، خودشان تجربه کردهاند و خودشان رفتهاند و بیمضایقه در اختیار ما گذاشتهاند!
پس روزۀ خاصّالخاص روزهای است که سالک و صائم حتّی فکر خود را به غیر از او به چیز دیگری مشغول ندارد.1 اگر اینطور شد، با عنایت حق و با استمداد از مقام ولایت یک چیزی از آب درمیآید و بالأخره یک طوری میشود.2
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون اقسام روزه، رجوع شود به انوار الملکوت، ج ١، ص ٧٥ ـ ٩٣.
- شرح حدیث عنوان بصری، مجلس ١٤:
میگویند: روزه چند قسم است. یک روزه روزۀ عوام است و آن روزهای است که باید به همین کیفیّتی که در رسالههای عملیّه است عمل کند؛ محرّمات و مفطراتی را که برای روزه میشمارند انجام ندهد، غذا نخورد، آب نیاشامد، دخان و دود غلیظ به حلق فرو نبرد، سر زیر آب نکند و امثالذلک، در همین حد! [در اینصورت] روزۀ او روزۀ مقبولی است. این روزه فقط یک نوع اسقاط تکلیف دارد؛ [آنهم] اسقاط تکلیف ظاهر، امّا ما که یک تکلیف نداریم!
یکی از مسائلی که متأسّفانه در فقهِ امروز مورد دقّت قرار نگرفته این است که شما میبینید در رسالههای عملیّه و امثالذلک فقط یک بُعد مسائل فقهی و شرعی و همین مسائل حلال و حرام ظاهری وجود دارد، بدون توجّه به مسائل و مراتب ما فوقِ این جریان ظاهر! اینها دیگر در رسالههای عملیّه نیست. به عبارت دیگر گویا فقط رسالههای عملیّه متکفّل تکلیف عواماند و از آن تکالیفی که بر عهدۀ خواصّ است در آنها چیزی وجود ندارد که البتّه طبیعیِ مطلب هم همینطور است.
ولی اگر ما دقّت کنیم میبینیم که تکلیف بر حسب مراتب بصیرت و فعلیّت مکلّفین فرق میکند؛ تکلیف عوام همین عمل به فرائض و واجباتی است که برای همۀ ما معلوم و معروف است و نهی از [ادامه در صفحه بعد]