
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
208را در غیر ماه رمضان نداریم، و این یک مسئلۀ تعبّدی نیست! چرا نفَسهای ما در این ماه حکم تسبیح را دارد؟ چون این نفس منبعث از حال است، وقتی که حال عوض بشود و حال تقرّب پیدا بشود، لحظاتی بر انسان میگذرد که آن لحظات نزدیک شدن است، و لذا نفسهای ما در این ماه حکم تسبیح و ذکر را دارد.
«و نومُکم فیه عبادةٌ؛1 خوابتان در این ماه عبادت است!» الآن خواب ما عبادت نیست بلکه غفلت است، لذا هرچه کمتر بخوابیم بهتر است؛ امّا در ماه رمضان خوابتان عبادت است! البتّه حالا نروید و بخوابید! بزرگان در ماه رمضان نمیخوابیدند. مرحوم قاضی و مرحوم آقا ـ رضوان اللَه علیهما ـ اصلاً شبهای دهۀ آخر ماه رمضان را بیدار بودند، و این فقط اختصاص به لیالی قدر نداشت! روزها یک مقدار استراحت میکردند.2
قدر شبهای ماه رمضان را بدانید! در ماه رمضان حالاتی برای انسان پیدا میشود که یک اثرات عمقی برای تمام سال دارد، و این خصوصیّت ماه رمضان است!
اقسام روزه از منظر بزرگان
مرحوم آقا قبل از ماه رمضان برای شاگردانشان صحبت میکردند و روزهها را تقسیم میکردند. روزههایی برای افرادِ عام است که آنها از مُفطرات دوری میکنند و اینکه سیگار نمیکشند و غذا و آب نمیخورند و سر زیر آب نمیکنند و همین روزۀ توضیحالمسائلیشان را انجام میدهند.
روزۀ دیگر که از این بالاتر است و به آن روزۀ خاص میگویند، این است که انسان زبان و قدم و فکر خود را از گناه نگه دارد.
روزۀ بالاتر که به آن روزۀ خاصّالخاص میگویند و میفرمودند که این روزه را بگیرید، آن روزهای است که از وقتی که از خواب برمیخیزید تا وقتی که سر به خواب میگذارید، غیر از خدا در فکر و ذهن نباشد؛ حرف لغو نزنیم اگرچه اشکالی نداشته باشد، فکر بیهوده نکنیم اگرچه حرام نباشد. همین فکر بیهوده هم بیهوده
- همان.
- رجوع شود به روح مجرّد، ص ٣٠ ـ ٣٣.
