عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
مرتب سازی:
عنوان بصری ج5
205اختلاف فتاوای موجود در این زمینه مربوط میشود و ما دیگر وارد بحث تخصّصی این موضوع نمیشویم. ما فقط بهعنوان مقدّمه عرض کردیم که بیانات معصومین علیهم السّلام نسبت به مصادیق معیارهایی که فرمودهاند به چه نحوه است.
این بحث تمام شد و إنشاءاللَه در جلسۀ دیگر ـ که بعد از ماه مبارک رمضان است ـ وارد مطلب دیگری خواهیم شد.
نکاتی در رابطه با ماه مبارک رمضان
ماه رمضان را در پیش داریم. ماه عبادت و ماه توجّه است. خصوصیّتی که ماه رمضان دارد عبارت است از جنبۀ سعۀ رحمت الهی که همۀ بندگان الهی در ایننحوه از سعۀ رحمت شریک هستند. سابقاً عرض شد1 که گرچه در ماه رجب رحمت پروردگار شامل همۀ افراد است، امّا این ماه نسبت به اولیای الهی و افرادی که از نقطهنظر سلوکی مراتبی را طی کردهاند خصوصیّتی دارد. حالات و جذبات توحیدی در ماه رجب بیش از ماه شعبان و رمضان است، امّا در ماه رمضان آن جنبۀ رحمت پروردگار که شامل همه خواهد شد و هر کسی بهاندازۀ خودش سهم برمیدارد، بیشتر از ماه رجب است. آن جنبۀ حالات توجّه انسان، روحانیّت، انبساط، حالت لطافت، حالت سبکی در ماه رجب فرق میکند. حالات ماه رجب، حالات سنگین سلوکی است و جذبات توحیدی و واردات و بارقات است؛ امّا در ماه رمضان انسان یک حالت سبکی احساس میکند، کأنّ آن جنبۀ رأفت و عطوفت پروردگار در ماه رمضان غلبه دارد و نحوۀ نزول فیض در ماه رمضان، عام است.2
- همین کتاب، ص ٧١.
- شرح حدیث عنوان بصری، مجلس ١٤:
ماه مبارک رمضان ماهی است که رحمت و مغفرت و به عبارت دیگر جنبۀ فیض عامّ خداوند بر بندگانش بیش از سایر ماهها است. از خصوصیّات این ماه این است که انسان در این ماه چه صائم باشد یا نباشد، در وضع و کیفیّت خودش تغییر را ملاحظه میکند؛ یعنی آن حکومت و آن غلبۀ قوای معنوی روزه بر کلّیۀ افراد بهنحوی است که خواهینخواهی انسان را متأثر میکند، حالا چه برسد به اینکه خود انسان صائم باشد و از بهترین اقسام صوم هم دارا باشد.