عنوان بصری ج5

را به آنها رساند؛ حالا اگر قبول کردند، خودشان بُرده‌اند و اگر قبول نکردند، شقاوت و خسران را برای خود خریده‌اند!

«قولِ لَیّن» شرط لازم برای هدایت و تبلیغ

 اما نه‌اینکه انسان آنها را بایکوت¹ کند و از همان اوّل آنها را کنار بگذارد و با ایشان معاملۀ سنگ و بت و چوب و آهن کند؛ این‌طور نیست! زیرا این کار بر خلاف نصّ قرآن است که به موسی و هارون می‌فرماید: ﴿ٱذۡهَبَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ﴾؛² «ای موسی و هارون، سراغ فرعون بروید!» نمی‌گوید: «به‌سوی مردم یا قوم فرعون بروید»، بلکه می‌فرماید: «به سراغ خود فرعون و آن کسی بروید که در رأس قرار گرفته است! زیرا ﴿إِنَّهُۥ طَغَىٰ﴾؛ ”او طغیان کرده است!“» یعنی از مرتبۀ عبودیّت و انسانیّت پا را فراتر گذاشته و به مرتبۀ سرکشی و انانیّت رسیده است. شیطان او را فریب داده و جاذبه‌های دنیا و کثرات او را گرفتار کرده است. به‌سوی او بروید و جرقّه‌ای بزنید و او را متنبّه نموده، و متوجّه مقام عبودیّت و انسانیّت کنید!

اینجا خیلی عجیب است که می‌فرماید: ﴿فَقُولَا لَهُۥ قَوۡلٗا لَّيِّنٗا﴾؛³ با چماق و ضرب و شتم و فحش نروید، بلکه با آرامش و سکونت بروید، با کلام لَیّن و نرم و آرام و بدون پرخاشگری و با صحبت منطقی با او حرف بزنید! اینکه «باید این کار را بکنی» صحیح نیست! زیرا کلمۀ «باید» با قول لیّن دو تا است. اینکه «اگر انجام ندهی بیچاره‌ات می‌کنم» با قول لیّن فرق می‌کند!

 ﴿قَوۡلٗا لَّيِّنٗا﴾؛ یعنی شروع کنید با او صحبت کردن و گرم گرفتن! آرام بنشینید، بخندید و صحبت کنید! ترس و خوف و وحشت را در او ایجاد نکنید! بگویید: «سلام علیکم، حال شما چطور است؟ خوبید؟ مدّتی دور بودیم، مشتاق زیارت شما بودیم و نتوانستیم، گفتیم بیاییم خدمتتان، حال و احوالی بکنیم!» او هم می‌بیند با اینکه موسی است و اژدها و یدِ بیضاء دارد، ولی خیلی قشنگ صحبت می‌کند!