
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
185انسان باید آنها را امتحان کند؛ چون کورکورانه بهدنبال شخصی رفتن برای انسان در پیشگاه پروردگار موجب عذر نخواهد بود.
در هر مرتبۀ اطاعت اگر شخصی به شایعات توجّه کند و عقل را مخدوش و منکوب احساسات نماید و بگوید: «چون زید میگوید، پس مطلب راجع به فلان کس تمام است! چون عمرو میگوید، پس مسئله تمام است! چون فلانی چنین خوابی دیده است، حجّت بر من تمام است!» تمام اینها صد در صد باطل است و میزان، ملاک قرار دادن معیارهای واقعی عقلانی و نَقلانی است؛ یعنی عقل محکم و برهان، و نقل متین و مستند! هردو باید باشد، و انسان باید این دو جنبه را رعایت کند تا بتواند به مطلوب برسد!
لذا نجاشی میگوید: «شما فرستادگان ایشان هستید، بسیار خوب، ولی ما باید راجع به این قضیّه تحقیق کنیم!» او تحقیق میکند و مطالبی را از جعفر مربوط به حضرت مریم و حضرت عیسی علیٰ نبیّنا و آله و علیهما السّلام میشنود و میبیند که تماماً با انجیل تطبیق میکند. هنگامی که حضرت جعفر طیار آیات اوّل سورۀ مریم را قرائت میکند: ﴿كٓهيعٓصٓ * ذِكۡرُ رَحۡمَتِ رَبِّكَ عَبۡدَهُۥ زَكَرِيَّآ * إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥ نِدَآءً خَفِيّٗا﴾1 در تعجّب فرو میرود؛ چون تا بهحال این مسائل را از کسی نشنیده است! وقتی حضرت جعفر طیار آیات مربوط به ولادت عیسی بن مریم را از سورۀ مریم میخواند، بیشتر دقّت میکند و میگوید: «این همان [پیامبر موعود] است!» و در اینجا مسئله برایش روشن میشود.2
روشن شدن مسئله همان جرقّهای است که خداوند بهواسطۀ إعمال صحیح به قلب او میزند؛ امّا چرا این جرقّه برای بعضیها نمیخورد؟ چون خود آنها نمیخواهند!
- سوره مریم (١٩) آیات ١ ـ ٣. سیری در تاریخ پیامبر اکرم، ج ١، ص ٤٢٩، تعلیقه ٢:
«کهیعص * این یادی از رحمت پروردگار تو دربارۀ بندهاش زکریا است * آنگاه که پروردگارش را آهسته ندا کرد!» - رجوع شود به إعلام الوری، ج ١، ص ١١٥ و ١١٦.
- سوره مریم (١٩) آیات ١ ـ ٣. سیری در تاریخ پیامبر اکرم، ج ١، ص ٤٢٩، تعلیقه ٢:
