
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
159پروردگار؟! وجود ما که مُنبعث از وجود پروردگار است و جز آن ذات حیِّ قیومِ [دارای] اطلاق و لا یتناهی، چیز دیگری نبوده است تا ما را از او بزاید و خلق کند و به این عالم بیاورد، بنابراین آیا او از خودِ ما به ما اولیٰ و صاحباختیارتر و صاحبتصرّفتر نیست؟!
حضرت عیسی علیٰ نبیّنا و آله و علیه السّلام این مطلب را اینطور میفرماید:
﴿إِن تُعَذِّبۡهُمۡ فَإِنَّهُمۡ عِبَادُكَ وَإِن تَغۡفِرۡ لَهُمۡ فَإِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ﴾؛1 «خدایا، اگر تو این مردم را عذاب کنی، کار خلافی نکردهای، اینان بندگان تو هستند. (وجودشان وجود نازلۀ وجود تو است، بنابراین تو در مُلک خود دخل و تصرّف کردهای، پس کسی نمیتواند اعتراض کند) امّا اگر آنها را ببخشی، غفران و رحمت لازمۀ ذات تو و لازمۀ وجود تو است!»
اینجا است که در آیات قرآن نقلاً، و بهمقتضای ادلّۀ عقلی عقلاً، اختیار پروردگار متعال و مبدأ أعلیٰ و علةالعلل همۀ موجودات نسبت به اعمال و کردار و کیفیّت تصرّف ما از خود ما بیشتر است!
یعنی اگر ما بدون تکلیف و رضایت الهی کاری انجام دهیم، او میگوید: «چرا در مال من دخل و تصرّف کردهای؟!» مثلاً ما نمیتوانیم بدون دلیل شرعی انگشت خود را قطع کنیم و بگوییم: «انگشت برای ما است و لذا میخواهیم آن را قطع کنیم!» زیرا خداوند میگوید: «تو حق نداری این کار را کنی! تو مال خود نبودی که بتوانی هر دخل و تصرّفی در خودت بکنی! تو مال من هستی و باید هر عملی را به اذن من و اجازۀ من انجام دهی!»
لذا اگر کسی قتلِ نفس کند و خودش را بکُشد و از بین ببرد، همان گناهی که برای قتل نفس غیر بر او مترتّب است، بر قتل خودش هم مترتّب است؛ یعنی [جزایش] عذاب جهنّم و عذاب الیم است، چون ما در ملک مولا تصرّف کردهایم؛ درحالیکه ما نمیتوانیم هر کاری را انجام بدهیم!
انحصار حقّ تشریع و جعل احکام به پروردگار متعال
لهذا چون پروردگار متعال بهواسطۀ ولایت تکوینیه و صاحباختیار بودن،
- سوره مائده (٥) آیه ١١٨.
