
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
115منتها ما مبدأ را نمیبینیم و فقط پایین را نگاه میکنیم، غافل از اینکه این رشته سَری نیز به بالا دارد که اگر آن قطع شود، پایین نیز قطع خواهد شد! چرا همیشه به پایین نگاه میکنی؟! این مسئله سری به بالا دارد!
منبابمثال شما الآن به ما محبّت و لطف دارید، و بالأخره شرط رفاقت غیر از این نیست و شما باید از بیچارگان و فقرا دستگیری کنید! من نسبت به این قضایا چندان اصراری ندارم که تواضع و شکسته نفسی کنم و لابد دوستان هم وضعیّت بنده را میدانند؛ بنده نیز وضعیّت خودم را میدانم: ﴿بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةٞ﴾.1
علیٰکلّحال فعلاً وضعیّت به این کیفیّت است. حالا بنده میآیم و این حالِ خودم را در محک و بوتۀ آزمایش قرار میدهم: شما چرا نسبت به من محبّت و لطف دارید؟ این محبّت در وهلۀ اوّل بهخاطر سیادت ما است؛ آیا این سیادت از آنِ بنده است یا بهخاطر انتساب به پیغمبر است؟! این سیادت که برای من نیست؛ بدیهی است که بهخاطر انتساب به پیغمبر است! پس اینجا دیگر ما خلع سلاح شدیم. احترام به سید بسیار خوب است و مستحسن است و ثواب هم دارد و در مورد آن روایت هم داریم.2 نهاینکه حالا چون من سیّد هستم این حرف را میزنم، بلکه این یک واقعیّت است! این بهخاطر رسول خدا است، نه بهخاطر فرد! بنابراین بنده باید این لطف و محبّت دوستان را نسبت به خود بهعنوان مجاز تلقّی کنم، زیرا دوستان مرا نمیخواهند بلکه پیغمبر را میخواهند! چون رسول اکرم، فخر عالَم کائنات، پدر همۀ امّت، مبدأ عالم وجود و رحمةٌ للعالَمین است و او باعث شده است که امروزه به فرزندان و ذراری او احترام بگذارند. این قضیّه واضح و روشن است.
جهت دوّم: چرا به بنده احترام میگذارید و محبّت دارید؟ الآن میخواهم از شما اقرار بگیرم که آیا نه بهخاطر جنبۀ پیروی و متابعت از مکتب آن مرد بزرگ، مرحوم
- سوره قیامت (٧٥) آیه ١٤. معاد شناسی، ج ٧، ص ٩٦: «بلکه انسان بر خودش آگاه است!»
- رجوع شود به مستدرک الوسائل، ج ١٢، ص ٣٧٣ ـ ٣٨٣؛ بحار الأنوار، ج ٩٣، ص ٢١٧ ـ ٢٣٦.
