
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
107این را میگویند اعتبار! و بعد یکدفعه شما میبینید که تمام آن کبکبه و دبدبه از بین رفت، و آن مدحها و ثناها هم بهدنبال او از بین میرود و موضوع تغییر پیدا میکند و عوض میشود.
اختصاص مُلک و سلطنت حقیقی به پروردگار
روی این حسب، حالا ببینید که کدام مُلک و سلطنت است که هیچگاه از بین نمیرود و کدام مِلک و تملّکی است که اصالت دارد و هیچگاه تغییر پیدا نمیکند؟ بدیهی است که فقط مِلک و تملّک پروردگار و مُلک و سلطنت او است، فقط به او اختصاص دارد و بس! این مطلب چقدر راحت و دو دو تا چهار تا است، ولی در عینحال ما از این مسئله بسیار غافلیم! من همین الآن برایتان دو تا مثال زدم: یک مثال از مِلک؛ و یک مثال از مُلک! یک مثال از تملّک؛ و یک مثال از مملکت و سلطنت!
بنابراین هر امر اعتباری دستخوش زوال و تغییر و تبدّل است؛ مگر اینکه آن امر، حقیقی و واقعی باشد که در اینصورت، زوال و تغیّر در آن راه ندارد!
تفسیر صدرالمتألهین از معنای «فقیر» در سورۀ فاطر
روی این حساب، مرحوم صدرالمتألهین ـ رضوان اللَه علیه ـ در تفسیر آیۀ ﴿يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ أَنتُمُ ٱلۡفُقَرَآءُ إِلَى ٱللَهِ وَٱللَهُ هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ﴾1 میفرماید:
فقیر در اینجا به معنای فَقر است، نه به معنای فقیر اصطلاحی! زیرا در فقیر اصطلاحی خود شخص زنده است، حال یک روز اموالش از دست میرود و روز دیگر برمیگردد؛ امّا در مسئلۀ ما و آنچه مربوط به ما است، وجود ما هم برای خود ما عاریه است!2
آیا شما میتوانید وجود خودتان را نگه دارید؟! آیا ما میتوانیم سلامتی خودمان را نگه داریم؟! آیا ما میتوانیم حیات را برای خودمان تضمین کنیم؟! آیا میتوانیم؟! ما از یک ساعت دیگر خود خبر نداریم و حتّی یک متر جلوی پای خود
- سوره فاطر (٣٥) آیه ١٥. معاد شناسی، ج ٥، ص ٢٤:
«ای مردم، شما همگی نیازمندان و محتاجانید بهسوی خدا! و خداوند تنها او است که بینیاز است؛ و او است تنها کسی که محمود و پسندیده و مورد ستایش و تعریف است!» - المبدأ و المعاد، ص ١٤٨؛ الحکمة المتعالیة، ج ٦، ص ٣٥٥.
- سوره فاطر (٣٥) آیه ١٥. معاد شناسی، ج ٥، ص ٢٤:
