
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
104میگفتند. از جمله اشعاری که امام هادی علیه السّلام برای متوکّل عبّاسی در شبی که حضرت را به دارالإمارۀ خودش جلب کرد، فرمودند:
باتوا عَلی قُلَل الأجبال تَحرسُهُم *** غُلبُ الرِّجال فَلَم تَنفَعْهُم القُلَل و استُنزِلوا بَعد عزِّ من مَعاقلهم *** فأُسکنوا حُفَرًا یا بئسَ ما نَزَلوا1 یعنی این سلاطین برای خودشان در بالای کوه چه قصرها و چه دژها و چه قلعهها ساختند، و چه اموالی را ذخیره کردند و چه مالهایی را از این مردم بردند و برای خودشان چه کارها کردند تا از مرگ در امان باشند و خود را از دسترس جنود الهی مصون و محفوظ بدارند؛ غافل از اینکه وقتی داعی مرگ فرا برسد، آنها را در همانجایی خواهند گذاشت که شخص بینوا و مسکینی را میگذارند.
این کلام، کلام کیست؟ کلام امام هادی علیه السّلام است. آیا این قبیح است؟ قبیح نیست! همچنین اشعاری که امیرالمؤمنین دارد، یا اشعاری که امام سجّاد علیه السّلام دارد.
أصمعی نقل میکند:
به مکّه آمدم و نیمۀ شبی در مسجدالحرام طواف میکردم. دیدم صدای ناله و ضجّهای میآید که من را بهسوی خود کشید و جذب کرد. وقتی جلو رفتم جوانی را دیدم که موهای سیاه او از زیر عمامهاش هویدا است و دست به پردۀ کعبه گرفته و این اشعار را میخواند:2و3
- کنز الفوائد، ج ١، ص ٣٤٢. اسرار ملکوت، ج ٣، ص ٢٧٧:
«روزگار را بر بلندای قلّههای کوههای سر به فلک کشیده سپری کردند، باشد که درون کوهها آنان را از سرنوشت و سرانجام زندگی که مرگ و بوار و نیستی است برهاند، امّا فائدهای نداشت!
از فراز عزّت و پناهگاه به حضیض ذلّت فرود آمدند و در حفرهها و چالهها درون قبر آرمیدند، و عجب که در چه مکان تنگ و تاریک و نامناسبی استقرار یافتند!» - اشعار عجیبی که از مقام التجاء، عبودیّت، خضوع و تواضع آن حضرت حکایت میکند!
- انوار الملکوت، ج ٢، ص ٢٩٢: [ادامه در صفحه بعد]
- کنز الفوائد، ج ١، ص ٣٤٢. اسرار ملکوت، ج ٣، ص ٢٧٧:
