
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
103میرزا تقیخان اعتنایی نمیکند. دوباره قاآنی ـ که توقّع آن مسائل را داشت ـ میگوید: «آقا، مطلب را اینطور گفتهام و فلان کردهام و... !» تا اینکه میرزا تقیخان کمکم حوصلهاش سر میرود و به ایشان میگوید: «قصیدهات را بخوان!» او شروع به خواندن میکند تا به این بیت میرسد:
بهجای ظالمی شقی، نشسته عادلی تقی *** [که مؤمنان متّقی، کنند افتخارها!]1 میرزا تقیخان میگوید:
ساکت شو، فلان فلانشده! تو همان نبودی که برای یک سردرد و زکام و گریپِ این جناب میرزا آقاسی، مُلک و ملکوت را بههم پیچاندی و تمام زمین و زمان را به یکدیگر بستی؟! حالا داری میگویی که بهجای ظالم شقی، نشسته عادل تقی؟! اگر او ظالم شقی بود، تو غلط کردی که راجع به او چنین قصیدهای گفتی! و اگر ظالم شقی نبود، (چون قضیّۀ آقاسی برای همه مشخّص شده بود و همه میدانستند) پس چرا تو او را ظالم شقی بهحساب میآوری؟!2
ملاک در اشعار مذموم و غیر مذموم
اینجا است که قرآن میفرماید:
﴿وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلۡغَاوُۥنَ * أَلَمۡ تَرَ أَنَّهُمۡ فِي كُلِّ وَادٖ يَهِيمُونَ﴾.3
افراد گمراه بهدنبال شعرا میگردند و بهدنبال آنها میروند! ﴿ٱلشُّعَرَآءُ﴾ یعنی کسانی که [همیشه بهدنبال تخیّل هستند]، و منظور شعر به معنای نظم نیست؛ زیرا شعر بهمعنای نظم یکی از صناعات بیان است و خود ائمّه علیهم السّلام نیز شعر
- همان، قصیدۀ ١٦، در مدح امیرکبیر.
- رجوع شود به داستانهایی از زندگی امیر کبیر، محمود حکیمی، ص ٧٠.
- سوره شعراء (٢٦) آیه ٢٢٤ و ٢٢٥. حیات جاوید، ص ٨١:
«شعراء را افراد گمراه و منحرف پیروی میکنند (زیرا پایه و اساس مرام و مشی آنها بر مبانی متین و راسخ استوار نیست!) * آیا نمیدانی که آنها در هر فضایی، چه راست و چه دروغ، چه وهم و خیال و چه واقع به حرکت درمیآیند؟!»
