اتصال با سرور قطع شد. در حال تلاش مجدد...

امکان برقراری اتصال وجود ندارد.

اتصال توسط سرور رد شد.

در حال بارگذاری...
00:00:00
تصویر
افزودن به لیست علاقه مندی

قواعد فقهیه ج1

قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (بخش اول)

0
فقه واصول
جلد ها

روایاتِ شیعه و سنی به‌عنوان دو گروه که با هم ارتباط اجتماعی داشته‌‌اند، همراه با یکدیگر مورد بررسی قرار گرفته است و در ضمنِ تحلیل روایات، به فضای تاریخی و قرائن خارجیِ صدور روایت، توجه شده است. علاوه بر اقوال بزرگانی مثل میرزای نائینی و آخوند خراسانی، آرائی از فقهای معاصر مانند آیةالله سیستانی نیز مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. علاوه بر مثال‌های فردیِ «لا ضرر»، دیدگاه کلان و تطبیقاتِ اجتماعی این قاعده نیز بیان شده است. در ضمن بیان مباحث فقهی، برخی آراء اصولی‌‌ِ آیت‌الله طهرانی و همچنین مباحث بدیع اجتماعی و معرفتی نیز مطرح گردیده است.

قواعد فقهیه ج1

275
  • مورد که معنای مناسبی دارد آن را طرد کنید.

  •  اگر شما از نظر قانون بلاغت دلیل دارید، بگویید که معنای این جمله به این دلیل غلط است، و خود آن شخص هم می‌تواند استدلال کند و بگوید که «لا ضرر و لا ضرار» جملۀ اسمیه است و به این دلیل، دلالت بر زجر و نهی تحریمی می‌کند. شما چه دلیلی دارید؟ آیا حتماً باید چند مورد پیش بیاید تا اینکه شما در یک مورد مشکوک استدلال کنید؟ الآن همین مورد خودش بنفسه مورد است و دیگر نیازی به مورد دیگر نداریم! همین‌قدر که از نقطه‌نظر بلاغت ثابت شد، ایشان می‌تواند استدلال کند بر اینکه «لا» در اینجا به معنای تحریم آمده است، و اشکالی هم ندارد که جملۀ «لا ضرر و لا ضرار» جملۀ اسمیه است.

  •  گرچه در مورد خصوص این ترکیب بعضی‌ها گفته‌اند:

  • جملۀ اسمیه در بعضی از موارد به معنای انشاء طلبی آمده است، ولی در این ترکیب «لا»ی نافیه به معنای انشاء نیامده است.1

  • ولی این مطلب هم مردود است.

  • عدم اخلال ندرت یک حکم به اصل آن حکم

  •  یک دفعه یک نفر از همین افراد به آقا اعتراض می‌کرد که چرا شما در بالای نامه‌ها بسم اللَه می‌نویسید؟ ایشان می‌فرمودند: «ما این‌همه داریم که نامه‌هایی که پیغمبر می‌نوشت، همه بسم اللَه داشتند. این سنت پیغمبر است.»

  •  آن شخص گفت: «این دلیل نمی‌شود بر اینکه ما هم در نامه‌هایمان بسم اللَه بنویسیم! آقا این نامه‌ها در زیر دست و پا می‌افتد! آن افرادی که پیغمبر برای آنها نامه می‌نوشتند به این نامه‌ها احترام می‌گذاشتند؛ ولیکن الآن این نامه‌ها به زیر دست و پا می‌افتد.»

  •  ایشان فرمودند: «به ما چه مربوط است که به زیر دست و پا می‌افتد؟! ما باید بنویسیم و مردم باید وظیفۀشان را انجام بدهند و به زیر دست و پا نیندازند. حالا چون

    1. رسالة فی قاعدة نفی الضرر، خوانساری، ص ٢٠٤.