قواعد فقهیه ج1

 ولی صحبت در آنجایی است که خود افراد آن محل آن بئر را حفر کرده‌اند و به‌واسطۀ حیازت، مالک آن شده‌اند. در این‌صورت چه دلیلی بر حرمت منع داریم؟ چون آن فرد مالک مال خودش است و می‌تواند ممانعت بکند.

 شیخ طوسی در مبسوط فتوایی داده است بر اینکه ممانعت برای مواشی و سایر موارد، جایز نیست و البتّه ایشان زراعت را استثناء کرده است،¹ و همین‌طور علاّمه هم قائل به عدم جواز است² و اهل‌تسنّن هم در اینجا قائل به عدم جواز هستند؛ اما بعضی از فقهای دیگر قائل به کراهت هستند³ و من‌حیث‌المجموع دلیل بر کراهت اقویٰ از دلیل بر حرمت است، و بعضی دیگر حکم را تحریمی گرفته‌اند و این روایت‌ها را بر مواردی حمل کرده‌اند که اینها فقط از نقطه‌نظر سبق، حق تقدم دارند.⁴ این از نقطه‌نظر فتاوای مربوط به متقدمین.

تمسک برخی فقها به اطلاقات روایت «تساوی مردم در آب و آتش و چراگاه» و روایات طهوریّت ماء

 بعضی‌ها مثل مرحوم مجلسی⁵ و بعضی از اقرانشان⁶ بر استحباب بذل دلیل آورده‌اند.⁷ دلیلی که ذکر کرده‌اند این است: ما در اینجا روایاتی داریم که می‌فرماید:

[ثلاثةُ أشیاءَ] الناس فیها شرعٌ سواءٌ: الماء و النار و الکلأ؛⁸ «مردم در آب و آتش و چراگاه، همه مساوی هستند.»

پس همۀ مردم از نقطه‌نظر اینها یکی هستند.