کتاب شریف «جلوههای معرفت» متن خطبههای حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «اعیاد فطر و قربان» میباشد که به بیان اسرار و رموز این دو عید بزرگ اسلامی و تبیین ظرائف سلوک الی اللَه و چگونگی دریافت حقایق باطنی و کشف حجابهای راه و وصول به بالاترین مقام معرفت و عقلانیت با لسانی رسا و بیانی شیوا میپردازند. تبیین «حقیقت توحید و جنبۀ باطنی ولایت و تأثیر آن در تبدّل جوهری انسان» و «تبعیت از قرآن و عترت» و «جایگاه انسان در عالم هستی» و «نحوۀ نگرش اولیایالهی نسبت به دنیا» از شاخصههای این اثر ارزشمند است که برای طالبان وصول به حقیقت راهگشا و راهنماست. مهمترین مباحث این اثر: • تفاوت علمای الهی و علمای اهل ظاهر • توجه به باطن از اساسیترین شرایط سلوک • ابتلائات الهی، عامل تزکیه و ارتقاء رتبۀ مؤمن • ولایت، ظهور کلمۀ توحید در تمام تعیّنات • تأثیر همّت انسان در سیر و سلوک الی اللَه • پیامبر و اهلبیت شایستهترین اسوه در مسیر لقاء الهی • تفاوت ضیافت ماه رمضان با دیگر ضیافتها • اتصال به حبل ولایت، عیدی پروردگار در عید فطر • در تحت ولایت و دستور ولیّ بودن، شرط قبولی عبادت • لزوم استمرار حال و هوای ماه رمضان در سایر ایّام • اهمیّت امید به رحمت و غفران الهی • لقای پروردگار بالاترین عنایت حق در عید فطر • صداقت در راه و تعظیم ولیّ الهی، شرط اساسی هدایت • اهمیت مسئله یقین در سیر و سلوک الی اللَه • عامل سربلندی حضرت ابراهیم در ابتلاء به ذبح اسماعیل • توجه صرف به محبوب، اثر دین حقیقی
جلوههای معرفت
72قرار بگیرد و مؤثر و مفید واقع بشود و با حرکات نسنجیدۀ خود بر طولانی شدن این مطالب کمک نکنیم. اگر محبت مؤمنین و دیگران را میخواهیم، باید طبق دستور عمل کنیم! چهبسا حرکات نسنجیدۀ ما آن نتیجۀ مطلوبی را که بزرگان درصدد انجام آن هستند، به تأخیر بیندازد.
حکایتی در رابطه با تأثیر ابتلائات الهی بر نفس
یادم میآید در سفری که مرحوم جدّ ما حاج آقا معین شیرازی در راه مکه بودند، بهواسطۀ تصادفی که پیدا میشود از رفتن به مکه باز میمانند و ایشان را مجروح و معلول به بیمارستان منتقل میکنند و برای مدتها در همان بیمارستان مدینه بستری بودند. وقتی که ایشان از آن سفر برمیگردند، مرحوم آقا ـ رضوان الله علیه ـ به دیدن ایشان میروند. عبارتی که مرحوم آقا ـ رضوان الله علیه ـ به والده میفرمودند این بود:
مسئلهای که در این سفر برای پدر شما اتفاق افتاد و تأثیر روحانیای که این قضیه برای ایشان داشت، با صد سفر مکه پیدا نمیشد!
اینها مطالبی است که ما غافلیم و از آنها اطلاع نداریم. بزرگان اینها را میفهمند و ما باید تسلیم بشویم تا اینکه بتوانیم استفاده کنیم.
ثمرۀ جوع در ماه رمضان
ماه رمضان ماه تصفیه است؛ ﴿وَلَنَبۡلُوَنَّكُم بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلۡخَوۡفِ وَٱلۡجُوعِ﴾.1 خداوند متعال در ماه رمضان جوع و گرسنگی را نصیب ما میکند، ما قدری پا روی دلمان و هوای نفسمان میگذاریم و چشممان به هرچه میافتد دیگر نفس ما تمایل پیدا نمیکند. با اینکه روزها کوتاه و گذرا بود، اما نعمت و رحمت خداوند عمیم است و إنشاءالله همۀ ما را در بر خواهدگرفت.
راه خدا، راه تسلیم و توجه به باطن
از خداوند متعال باید تقاضا کنیم که ما را تسلیم اولیای خودش قرار بدهد. ما نباید در مقابل آنها اظهار وجود کنیم! راه سلوک از مو باریکتر و از شمشیر بُرّندهتر است! ممکن است در یک لحظه و چشم بههم زدن، نعمتی را از انسان بگیرند و ما را محروم کنند. ما باید ببینیم ائمه علیهم السّلام چه کردند و خدا برای ائمه و برای اولیا
- سوره بقره (٢) آیه ١٥٥.

