کتاب شریف «جلوههای معرفت» متن خطبههای حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «اعیاد فطر و قربان» میباشد که به بیان اسرار و رموز این دو عید بزرگ اسلامی و تبیین ظرائف سلوک الی اللَه و چگونگی دریافت حقایق باطنی و کشف حجابهای راه و وصول به بالاترین مقام معرفت و عقلانیت با لسانی رسا و بیانی شیوا میپردازند. تبیین «حقیقت توحید و جنبۀ باطنی ولایت و تأثیر آن در تبدّل جوهری انسان» و «تبعیت از قرآن و عترت» و «جایگاه انسان در عالم هستی» و «نحوۀ نگرش اولیایالهی نسبت به دنیا» از شاخصههای این اثر ارزشمند است که برای طالبان وصول به حقیقت راهگشا و راهنماست. مهمترین مباحث این اثر: • تفاوت علمای الهی و علمای اهل ظاهر • توجه به باطن از اساسیترین شرایط سلوک • ابتلائات الهی، عامل تزکیه و ارتقاء رتبۀ مؤمن • ولایت، ظهور کلمۀ توحید در تمام تعیّنات • تأثیر همّت انسان در سیر و سلوک الی اللَه • پیامبر و اهلبیت شایستهترین اسوه در مسیر لقاء الهی • تفاوت ضیافت ماه رمضان با دیگر ضیافتها • اتصال به حبل ولایت، عیدی پروردگار در عید فطر • در تحت ولایت و دستور ولیّ بودن، شرط قبولی عبادت • لزوم استمرار حال و هوای ماه رمضان در سایر ایّام • اهمیّت امید به رحمت و غفران الهی • لقای پروردگار بالاترین عنایت حق در عید فطر • صداقت در راه و تعظیم ولیّ الهی، شرط اساسی هدایت • اهمیت مسئله یقین در سیر و سلوک الی اللَه • عامل سربلندی حضرت ابراهیم در ابتلاء به ذبح اسماعیل • توجه صرف به محبوب، اثر دین حقیقی
جلوههای معرفت
208آیا ما آن گناهی را که باید شرم کنیم، انجام میدهیم؟! این عمل و این حالت که خدا را نبینیم و حتی او را در حدّ یک فرد عادی بهنظر نیاوریم، کمال بیچارگی و بدبختی است که نصیب یک فرد میشود! علیٰکلّحال ما باید این حالت [مراقبه] را ادامه بدهیم.
معنای عید و بهترین عمل در آن روز
امروز روز عید است، روزی است که خداوند آن را برای همه عید قرار داده است. عید یعنی پاداش! خداوند در امروز آن آثاری را که ما در طول ماه رمضان کسب کردهایم تثبیت میکند و در قلب وارد میکند و حک میکند. عید به معنای پاداش است؛ یعنی این عملی را که انجام دادید و این پرهیزی را که کردید و این مراقبهای را که در طول این ماه انجام دادید آثاری داشته است که این آثار در نفس شما قرار گرفته است، ما امروز این پرونده را دیگر میبندیم و این اثر را در دل حک میکنیم! این معنا، معنای پاداش و هدیه است؛ یعنی امروز خداوند متعال ما را قبول کرده است و ما را مورد نظر خودش قرار داده است و این صیام ما را با لطف و عنایت خودش مقبول گردانیده است.
امروز برای چه کسی عید است؟ برای ما، و مهمتر و در درجۀ اول برای رسول خدا و برای ائمه! چون هرچه به ما میرسد، از ناحیۀ آنها میرسد! ناموس عالم هستی امام زمان علیه السلام است، حقیقت حیاتِ عبادت، ولایت امام زمان علیه السلام است و نفس آن حضرت است که این عبادت ما را جان میبخشد و این أعمال ما را موجب ترقّی ما قرار میدهد. بنابراین بهترین کار در امروز، دعا و صدقه دادن برای سلامتی امام زمان علیه السلام است. باید از خدا بخواهیم که ظهور آن حضرت را هرچه زودتر نزدیک کند و موانع فرج آن حضرت را بردارد! عید ما آن روز است، آن روزی که چشمان رمد دار ما به لقای امام ما روشن بشود و آن روزی که ما این نماز را پشت سر آن حضرت بخوانیم، آن روز برای ما روز عید است!
وَ عِندی عیدی کُلُّ یومٍ أریٰ بِهِ *** جَمالَ مُحَیاها بِعَینٍ قَریرَة وَ کُلُّ اللَّیالی لَیلَة القَدرِ إن دَنَت *** کَما کُلُّ أیامِ اللِّقا یومُ جُمعة1 - دیوان ابنفارض، ص ٥٢. امام شناسی، ج ٥، ص ١٩٤:
«و در نزد من، عید من آن روزى است که چهرۀ زیباى او را با چشم تازه و روشن ببینم.
و تمام شبهای من شب قدر است، اگر او به من نزديك شود، همچنانکه تمام روزهای ديدار و ملاقات، روز عيد و جمعۀ من است.»
- دیوان ابنفارض، ص ٥٢. امام شناسی، ج ٥، ص ١٩٤:

