کتاب شریف «جلوههای معرفت» متن خطبههای حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «اعیاد فطر و قربان» میباشد که به بیان اسرار و رموز این دو عید بزرگ اسلامی و تبیین ظرائف سلوک الی اللَه و چگونگی دریافت حقایق باطنی و کشف حجابهای راه و وصول به بالاترین مقام معرفت و عقلانیت با لسانی رسا و بیانی شیوا میپردازند. تبیین «حقیقت توحید و جنبۀ باطنی ولایت و تأثیر آن در تبدّل جوهری انسان» و «تبعیت از قرآن و عترت» و «جایگاه انسان در عالم هستی» و «نحوۀ نگرش اولیایالهی نسبت به دنیا» از شاخصههای این اثر ارزشمند است که برای طالبان وصول به حقیقت راهگشا و راهنماست. مهمترین مباحث این اثر: • تفاوت علمای الهی و علمای اهل ظاهر • توجه به باطن از اساسیترین شرایط سلوک • ابتلائات الهی، عامل تزکیه و ارتقاء رتبۀ مؤمن • ولایت، ظهور کلمۀ توحید در تمام تعیّنات • تأثیر همّت انسان در سیر و سلوک الی اللَه • پیامبر و اهلبیت شایستهترین اسوه در مسیر لقاء الهی • تفاوت ضیافت ماه رمضان با دیگر ضیافتها • اتصال به حبل ولایت، عیدی پروردگار در عید فطر • در تحت ولایت و دستور ولیّ بودن، شرط قبولی عبادت • لزوم استمرار حال و هوای ماه رمضان در سایر ایّام • اهمیّت امید به رحمت و غفران الهی • لقای پروردگار بالاترین عنایت حق در عید فطر • صداقت در راه و تعظیم ولیّ الهی، شرط اساسی هدایت • اهمیت مسئله یقین در سیر و سلوک الی اللَه • عامل سربلندی حضرت ابراهیم در ابتلاء به ذبح اسماعیل • توجه صرف به محبوب، اثر دین حقیقی
جلوههای معرفت
151با توجه به این نکته دیگر میتوانیم هر کاری انجام بدهیم؟! دیگر میتوانیم هر نوع قضاوتی بکنیم؟! دیگر میتوانیم از بعضی از مسائل طفره برویم؟! میتوانیم این کارها را بکنیم؟! دیگر نمیتوانیم!
تحمل مصائب و مرارتها، راه رسیدن به لقای الهی حتی برای اهلبیت علیهم السّلام
پیغمبر اکرم چگونه بود؟ شما خیال میکنید این مقامی که به رسول خدا دادهاند، مجانی برای آن حضرت بهدست آمد؟! آیا ما میتوانیم یک روز از آنچه بر رسول خدا گذشت را تحمل کنیم؟!
چه شخصی است که با علم به اینکه تمام این افراد که الآن در دور و برش هستند و به دور او اجتماع میکردهاند و از نعمات او بهرهمند هستند، یک روز همین افراد رو در روی او میایستند و کلام او را دربارۀ خلافت و وصایت صهر او امیرالمؤمنین علیه السّلام قبول نمیکنند و همه پشت به او میکنند و بعد از وفات او به خانۀ دختر او هجوم میآورند و دخترش را در جلوی چشمان شوهرش قطعهقطعه میکنند،1 در عینحال صبر کند و استقامت کند و یک قدم از آن وظیفهای که خداوند به او محوّل کرده است تخطی نکند و مسائل را به رو نیاورَد و همینطور با افراد آنچنان برخورد کند که گویی هیچ از این مسائل و قضایا نمیداند؟! اگر یک نفر به ما یک حرف بزند تا چند سال آن قضیه را پیگیری میکنیم! اگر یک نفر به ما اهانتی بکند، تا چند سال از ذهن خود بیرون نمیبریم!
شما خیال میکنید رسول خدا و امیرالمؤمنین همینطوری به این مقام رسیدند؟! ابداً! ما خیال میکنیم امام سجاد همینطوری به امامت رسید؟! سیدالشهدا همین قِسم به آن مقام شفاعت کبریٰ رسید؟! امام مجتبیٰ علیه السّلام همینطوری به آن مقام طهارت مطلقۀ ذاتیه رسید؟! نه، اینطور نبود! امام مجتبیٰ چه کسی بود؟ امام مجتبیٰ کسی بود که در مظلومیت مانند او در ائمه وجود ندارد! کسی که با آن مقام و موقعیت در رتبۀ ظاهر و در آنچه موجب جلب توجه مردم است از نقطهنظرِ نمود و بروز اگر قطعاً از سیدالشهدا علیه السّلام بیشتر نباشد کمتر نیست. این امام مجتبیٰ علیه السّلام وقتی که به
- الإمامة و السیاسة، ص ٣٠.

