کتاب شریف «جلوههای معرفت» متن خطبههای حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «اعیاد فطر و قربان» میباشد که به بیان اسرار و رموز این دو عید بزرگ اسلامی و تبیین ظرائف سلوک الی اللَه و چگونگی دریافت حقایق باطنی و کشف حجابهای راه و وصول به بالاترین مقام معرفت و عقلانیت با لسانی رسا و بیانی شیوا میپردازند. تبیین «حقیقت توحید و جنبۀ باطنی ولایت و تأثیر آن در تبدّل جوهری انسان» و «تبعیت از قرآن و عترت» و «جایگاه انسان در عالم هستی» و «نحوۀ نگرش اولیایالهی نسبت به دنیا» از شاخصههای این اثر ارزشمند است که برای طالبان وصول به حقیقت راهگشا و راهنماست. مهمترین مباحث این اثر: • تفاوت علمای الهی و علمای اهل ظاهر • توجه به باطن از اساسیترین شرایط سلوک • ابتلائات الهی، عامل تزکیه و ارتقاء رتبۀ مؤمن • ولایت، ظهور کلمۀ توحید در تمام تعیّنات • تأثیر همّت انسان در سیر و سلوک الی اللَه • پیامبر و اهلبیت شایستهترین اسوه در مسیر لقاء الهی • تفاوت ضیافت ماه رمضان با دیگر ضیافتها • اتصال به حبل ولایت، عیدی پروردگار در عید فطر • در تحت ولایت و دستور ولیّ بودن، شرط قبولی عبادت • لزوم استمرار حال و هوای ماه رمضان در سایر ایّام • اهمیّت امید به رحمت و غفران الهی • لقای پروردگار بالاترین عنایت حق در عید فطر • صداقت در راه و تعظیم ولیّ الهی، شرط اساسی هدایت • اهمیت مسئله یقین در سیر و سلوک الی اللَه • عامل سربلندی حضرت ابراهیم در ابتلاء به ذبح اسماعیل • توجه صرف به محبوب، اثر دین حقیقی
جلوههای معرفت
150﴿إِن كُنتُمۡ تُحِبُّونَ ٱللَهَ فَٱتَّبِعُونِي يُحۡبِبۡكُمُ ٱللَهُ﴾؛1 «اگر شما خدا را دوست دارید و میخواهید به لقای او برسید باید از من اطاعت کنید، باید بهدنبال من بیایید [تا خداوند نیز به شما محبت داشته باشد!]»
معنایش این است که اهواء و تصوّرات خودتان را کنار بگذارید و متابعت مرا در هر آن مدّ نظر قرار بدهید که محبت الهی با متابعت و تقلید از پیغمبر لا ینفک است.
کلام مرحوم علامۀ طباطبائی در اهمّیت تأسّی به پیامبر
مرحوم علاّمه طباطبائی ـ رضوان الله علیه ـ میفرمودند:
یک مسلم و یک مؤمن آنقدر باید در تأسّی به پیامبر اکرم قوی باشد که حتی تُکمههای لباسش هم مانند کیفیّت تُکمههای لباس رسول خدا باشد!
میفرمودند: «تُکمۀ لباس رسول خدا روی شانه بود.»2 اگر ما شیعۀ رسول خدا هستیم، باید اینطور لباس بپوشیم.
حالا منظور ایشان این نیست که در هر خصوصیتی ولو اینکه مقتضای بعضی از ازمنه هست انسان به ایننحو تبعیّت کند؛ بلکه منظور این است که محبت به رسول خدا و محبت به پروردگار انسان را از خیلی چیزها بازمیدارد و انسان را از خیلی از مسائل نگه میدارد.
معنای واقعی پیروی و تبعیت از پیامبر
بهصرف اینکه ما بهدنبال آن حضرت هستیم و شیعۀ آن حضرت هستیم مسئله تمام نمیشود؛ بلکه ما باید ببینیم که پیغمبر خدا در طول عمر چه میکرد، اخلاق رسول خدا چطور بود، در ارتباط با مردم چگونه عمل میکرد، در ارتباط با قضایا و حوادثی که برای او پیدا میشد چگونه عمل میکرد، در اجرای حق چگونه عمل میکرد، در زندگی داخلی چگونه عمل میکرد؟! اگر شخصی بتواند این مسئله را ادراک کند که رسول خدا در تمام ایام عمر به غیر از پروردگار به چیز دیگری نیندیشید، خواهینخواهی مجبور است همیشه و در تمام احوال، در کنار أعمال و کردار خود، حدّاقل وجود صوری و وجود برزخی و مثالی آن حضرت را مشاهده کند. آنوقت
- سوره آل عمران (٣) آیه ٣١.
- رجوع شود به سنن النبی صلّی الله علیه و آله و سلّم، علاّمه طباطبائی، ص ١٢١.

