
عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
عنوان بصری ج4
100چرا مثل امیرالمؤمنین درست صحبت نکنیم؟! چرا نیاییم مثل سیدالشهدا حرف بزنیم؟! سیدالشهدا میگوید: «من به تکلیفم عمل میکنم؛ اگر میخواهید مرا بکُشید، بکشید و اگر نمیخواهید مرا بکشید، نکشید! بنده دست بیعت با یزید نخواهم داد!» این مسیر، مسیر ائمه است.
چرا کاری کنیم که اعتماد مردم از ما سلب شود و بگویند: «اینها کسانی هستند که نان را به نرخ روز و به قیمت موقعیت فعلی خود میخورند!» چرا در زیر نقاب ارزشها، عملی بر پایۀ هواهای نفسانی انجام دهیم؟! چرا کارهایی انجام دهیم و برنامههایی داشته باشیم که عامۀ مردم در سایر نقاط جهان انجام میدهند؟! چرا آنطور نباشیم که ائمه علیهم السلام به ما دستور میدهند؟!
تحقق حقیقت عبودیت در امیرالمؤمنین علیه السلام
برای امیرالمؤمنین مطلب چه فرقی داشت؟ برای او موقعی که درِ قلعۀ خیبر را در زمان رسول خدا از جا کَند1 یا در جنگ خندق عمروبنعبدوَد را بر زمین انداخت2 یا در جنگ بدر آن حماسهها را آفرید،3 با زمانی که بعد از پیغمبر همه او را رها کردند و تک و تنها خانهنشین شد و یک نفر به او سلام نمیکرد و سراغ او را نمیگرفت، [مطلب] یکسان بود و هیچ تفاوتی نداشت!
چون امیرالمؤمنین علیه السلام روایت عنوان بصری را قبلاً خوانده بود و به آن عمل میکرد! او پدر همۀ ائمه است و امام صادق هم هر چه دارد از امیرالمؤمنین است! ما مزاح میکنیم.
امیرالمؤمنین اول حقیقت عبودیت را در خود محقّق کرد و بعد رفت درِ قلعۀ خیبر را انداخت و عمرو بن عبدود را کشت!
بیایید ببینید مولانا در نقل جریان عمرو بن عبدود واقعاً چه میکند! میفرماید:
- الإرشاد، ج ١، ص ١٢٧؛ تاریخ الطبری، ج ٣، ص ١٣.
- الإرشاد، ج ١، ص ٩٩؛ المغازی، واقدی، ج ٢، ص ٤٧١.
- رجوع شود به الإرشاد، ج ١، ص ٦٧ ـ ٧٧.
