عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
مرتب سازی:
عنوان بصری ج4
88منظور امیرالمؤمنین این بود که کاغذها و جایگاه آیات را بزنید، نه خود آیات را! ﴿بَلۡ هُوَ ءَايَٰتُۢ بَيِّنَٰتٞ فِي صُدُورِ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ﴾؛1 حقایق آیات در سینههای افراد است و این فقط یک مُرکب است! شخص بزرگ با همین مرکب مینویسد، بچۀ پنج ساله هم با همین مرکب مینویسد! این مرکب است و آن هم کاغذ است!
این فرمایش حضرت که «من قرآن ناطقم!»2 یعنی حقیقت این آیات در سینۀ من است و اگر بخواهد مقابلهای انجام بشود، بدون من ارزشی ندارد! لذا میگوید: «اینها را بزنید!»
اهل ظاهر جایگاه را نمیبینند، بلکه فقط آن ظاهر آیه را دارند میبینند، ولی امیرالمؤمنین دارد جایگاه را میبیند؛ لذا میگوید: «این جایگاه را رها کردهاید و کاغذ را گرفتهاید!»
آقاجان، تمام مسئله بر سر این است که انسان جایگاه خودش را بیابد که این جایگاه چه جایگاهی است! آیا جایگاهی است که این حقایق در آن نقش میبندد یا فقط حفظ است، نوار است، کتاب است؟ اینها ارزشی ندارد!
خداوند ما را موفّق کند تا بتوانیم به این فرمایشات امام صادق علیه السلام جامۀ عمل بپوشانیم و [خدایناکرده] اینطور نباشد که خود بندۀ متکلم و گوینده هم مشمول این مسائل قرار بگیرم!
خداوند در دنیا و آخرت دست ما را از دامان ائمّه علیهم السلام کوتاه نگرداند!
اللَهمّ صلّ علَی محمّدٍ و آلمحمّدٍ
- سوره عنکبوت (٢٩) آیه ٤٩. امام شناسی، ج ٢، ص ١٤٧:
«بلکه قرآن مجید عبارت است از آیات روشن که در سینههای کسانی که به آنها علم داده شده است، قرار دارد.» - ینابیع المودة، ج ١، ص ٢١٤.
- سوره عنکبوت (٢٩) آیه ٤٩. امام شناسی، ج ٢، ص ١٤٧: