عنوان بصری ج4

«بدون تحقق این معنا در نفس، علمی محقق نخواهد شد!»

 بارها از مرحوم آقا سؤال می‌کردیم: «آقا، چرا فلان شخص این‌طور است؟! چرا شما با فلان شخص به کیفیت دیگری برخورد می‌کنید؟!»

 ایشان می‌فرمودند:

آقا، این اشخاص تسلیم نیستند و فقط آمده‌اند تا یک اوضاع و احوال و مسائلی را ببینند و چیزهایی به‌دست بیاورند، ولی در همان خاطرات و انانیت خودشان باقی هستند.

یک وقت یک فرد می‌آید و به‌دنبال مطلب است، اما در اینکه این مطالب را به‌کار ببندد آن‌چنان همتی ندارد؛ خب این یک مرتبه است! ولی یک وقت یکی هست که از اول یک‌هم‌چنین حال تسلیمی را ندارد، لذا حشر و نشر یک‌هم‌چنین شخص بزرگی با او چه نتیجه‌ای دارد؟ کسی که وقتی به او می‌گویند: «آقا، این‌کار را بکن!» می‌گوید: «به چه دلیل و برای چه؟» یا می‌گوید: «آیا غیر از آن و طور دیگری هم می‌شود؟» و خلاصه همیشه إن قُلت می‌کند و دلیل می‌خواهد، رابطۀ با او فایده‌ای ندارد!

آن‌طور که ما تجربه کرده‌ایم و بزرگان فرموده‌اند و نوشته‌اند، این نحوۀ سلوک به نتیجه نخواهد رسید؛ چون علم، علم الهی است و سلوک، سلوک الهی است و سلوک الهی با این مسئله جور درنمی‌آید! سلوک الهی با إن قُلت و قُلت جور درنمی‌آید!

 مطلب دیگر اینکه: این‌طور نیست که حالا هر شخصی و هر نفسی استعداد این را داشته باشد تا همۀ مطالب دَفعَتاً‌ما و در لحظۀ واحده برایش روشن بشود؛ بلکه مسائل کم‌کم روشن می‌شود و انسان کم‌کم علم به ملاکات و مصالح و مفاسد پیدا می‌کند و قضیه یک‌مرتبه نیست!

 قبلاً هم خدمت دوستان و احبّه عرض شد که حالت تجرد نفسانی که ملزوم برای رسیدن به ادراکات کلّی و کشف حُجُب است، دَفعَتاً‌ما پیدا نمی‌شود؛ بلکه کم‌کم پیدا می‌شود!

کلام آقای حداد در مورد لزوم توأم بودن علم و عبودیت

 فلهذا تمام بزرگان شرط اول برای سلوک را مسئلۀ عبودیت می‌دانند! بله، گرچه