
عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
عنوان بصری ج4
81پس باید درست فکر کنیم! ارتباط با پروردگار و تعلّق نسبت به مبدأ هستی در جای خود و این ارتباط هم در جای خود. باید بدانیم که دم و نفَس مرحوم آقا است که همه را در این مکان جمع کرده است.
بنده نباید هیچوقت «فاطلُب أوّلًا فی نَفسِکَ حَقیقةَ العُبودیّة» را از ذهن خود خارج کنم. معنای تمرین آن است که وقتی در جلسۀ سخنرانی مینشینم و میکروفون را مقابل بنده میگذارند، باید فوراً این مطلب را به نفس خود گوشزد کنم. یعنی باید قبل از شروع درس این مطلب را در ذهن بیاورم و بعد درس را شروع کنم. یعنی زمانیکه افراد سؤال میکنند، قبل از اینکه شروع به بلبلزبانی کنم و هر چه بر زبان میآید بگویم، اول این مسئله را در ذهن بیاورم؛ نهاینکه انسان پیش برود و پیش برود و...، تا یکمرتبه ببیند که عجب، در موقعیتی قرار گرفته که بین او و آنچه میخواسته، چه فاصلهای افتاده است! این بهخاطر غفلت است!
ای آقایی که میخواهی کلاس درس را شروع کنی، اگر از همان اول ـ چون امام صادق علیه السلام هم میفرماید: «أوّلاً» ـ حقیقت عبودیت را پیدا کنی، آنوقت میبینی که حرفهایت عوض میشود.
تحقق به عبودیت در قبال اجتماع و خانواده
ای آقایی که میخواهی برای کسب و تجارت به حُجره و بازار بروی، اول باید حقیقت عبودیت را در خود پیدا کنی؛ آنوقت میبینی که شناخت تو نسبت به مشتریان و سایر افراد تغییر پیدا میکند و با دیروز تفاوت میکند.
ای آقایی که وارد منزل میشوی و داخل بر اهل و عیال و اولاد میشوی، یک وقت خیال نکن که از مقام استعلاء و علوّ داری بر آنها حکمرانی میکنی! نه آقا جان، این خطر دارد! باید از همان وقتی که درب منزل را باز میکنی و میخواهی به داخل بروی، قبل از اینکه به اهلبیتت سلام کنی و با روی خوش با او برخورد کنی، فکر این را بکنی که تو عبد هستی و داری وارد منزل میشوی! نباید بیخود هر حرفی را بزنی و نباید با بچه به هر قسمی برخورد کنی! بچه سه ساله است، ولی بندۀ خدا است!
بله، باید وظیفهات را انجام بدهی، آن وظیفه مسئلۀ دیگری است و انسان بایستی
