
عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
عنوان بصری ج4
79مصادیقی از نحوۀ طلب عبودیت در نفس
طلب عبودیت به این معنا نیست که وقتی صبح از خواب بلند میشوید تفکر کنید که ﴿قُلۡ يَٰعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ أَسۡرَفُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ لَا تَقۡنَطُواْ مِن رَّحۡمَةِ ٱللَهِ إِنَّ ٱللَهَ يَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِيعًا﴾1 آقا، این قضیه با یک مرتبه فکر کردن حل نمیشود، بلکه کار میبرد و زحمت دارد! باید هر پنج دقیقه، پنج دقیقه به نفس تذکر داد، چون این نفس خیلی میخواهد از زیر این قضیه فرار کند، و خیلی میخواهد خودش را به اینطرف و آنطرف بزند تا این مسئله را نادیده بگیرد! و الحمدلله شیطان هم کمک میکند و خیلی خوب و به زیبایی، راهها را در اختیار میگذارد و راه را به او یاد میدهد. پس باید دائماً مبارزه کرد!
او مدام از یک راه وارد میشود، ولی انسان باید مدام به او پاتک بزند! او مدام از یک روزنه وارد میشود، ولی انسان باید مدام روزنه را ببندد! وقتی که همۀ روزنهها را بست، دیگر نفس تسلیم میشود.
الآن از خودم شروع میکنم و مطلبی را بدون هیچگونه رودربایستی عرض میکنم: الحمدلله ما با رفقا، دوستان و محبّین و آنهایی که اهل دردند و در خود ادراک مرض و ناراحتی و خلأ و نقص میکنند، جمع شدهایم و خداوند توفیق داده است و ما را با محبّین خود آشنا و مأنوس کرده است. جداً عرض میکنم و این مسئله را بدون هیچگونه مسامحه میگویم؛ و اللَهُ علَی ما أقولُ وَکیل2 که من مسامحه ندارم!
با وجود آنکه رفقا به بنده لطف و محبت دارند، اما اگر از آنها سؤال بشود که آیا واقعاً شما بهدنبال آقا سید محسن طهرانی هستید یا بهدنبال مرحوم علامه آقا سید محمدحسین طهرانی هستید، همه بلا استثنا میگویند: ما بهدنبال ایشان هستیم! بنده فقط از نظر ظاهر پسر ایشان هستم و به ایشان انتسابی دارم، ولی طلبهای مانند سایر
- سوره زمر (٣٩) آیه ٥٣. معاد شناسی، ج ٩، ص ١٢٧:
«بگو ای بندگان من که بر عمرها و جانهای خود اسراف کرده و به بیهودگی و تجاوز از حدود الهیه افراط کردهاید، از رحمت خداوند مأیوس نباشید! چون خداوند تمامی گناهان را میآمرزد.» - اقتباس از سوره یوسف (١٢) آیه ٦٦ و سوره قصص (٢٨) آیه ٢٨.
- سوره زمر (٣٩) آیه ٥٣. معاد شناسی، ج ٩، ص ١٢٧:
