عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
مرتب سازی:
عنوان بصری ج4
71یا وقتی که میگویند: «یا رسولاللَه، چند نفر از دشمنان اسلام را اسیر گرفتهایم!» حضرت میفرمایند: «آنها را بیاورید!» همه همینطور نشستهاند و منتظرند که الآن پیغمبر دستور بدهد و کار تمام آنها ساخته شود. رسول خدا سرشان را بلند میکنند و میفرمایند: «آیا اسلام میآورید یا نه؟» میگویند: «اسلام میآوریم!» حضرت میفرمایند: «خوش آمدید!»1
نفس پیغمبر و امام علیهما السلام و ولیّ خدا [مانند] آینهای است که موج ندارد و چیزی در آن نمانده است. ما شیعۀ پیغمبر و امیرالمؤمنین و امام زمان علیهم السلام هستیم، چون آینۀ آنها موج ندارد! حتی اگر یک ذره موج داشت ما شیعۀ آنها نبودیم! اگر آینۀ حضرت بقیةاللَه ارواحنا فداه بهاندازۀ سر سوزنی موج داشت و این نفس چیزی برای خودش برمیداشت، أبداً لیاقت مقام امامت را پیدا نمیکرد!
پس نکتهای که ما باید در اینجا به آن پی ببریم، مقام عبودیت رسول خدا و مقام امامت ائمۀ هدیٰ و مقام ولایت اولیای خدا است. و این ملاک بسیار مهمّی است که ما با آن میتوانیم افراد را امتحان کنیم.
إنشاءاللَه امیدواریم که خداوند متعال به برکت اولیای خود و برگزیدگان درگاهش و به طُفیل راهیافتگان به آن حریم امن و امان خودش، ما را از مرحلۀ نفس و کثرت و کدورت و ظلمت بهدرآورد و به برکت انفاس قدسیۀ آنها، ما را نیز مشمول آن عنایات بگرداند!
اللَهمّ صلّ علَی محمّدٍ و آلمحمّدٍ
- رجوع شود به المغازی، واقدی، ج ٢، ص ٨٢٢ ـ ٨٢٨.