عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
مرتب سازی:
عنوان بصری ج4
174(منبابمثال در این مسئله که آیا مُتنجّس اول، مُنجِّس هم هست یا نیست؟ این یک بحث خیلی معروفی است.) شما یک هفته مطالعه کنید و ما هم یک هفته مطالعه میکنیم و سپس در حضور عموم بحث میکنیم و بعد ببینیم که آیا من بر شما غلبه میکنم یا شما بر من غلبه میکنید! (خیلی صریح!)
ثانیاً اینکه فرمودید: «این مطالب خودبهخود حاصل میشود» شما نشان بدهید برای چه کسی این مطالب خودبهخود حاصل شده است؟! آیا کسی بدون اینکه نماز شب بخواند یا مراقبه داشته باشد، خودبهخود سلمان فارسی میشود؟! اگر هست به ما نشان بدهید و یک نفر را نام ببرید! این حرفها و این مسائل چیست؟! کجا برای کسی پیدا شده است؟! انسان چهل سال دربهدری میکشد که آیا به او بدهند یا ندهند!
ثالثاً اما اینکه گفتید: «پدر فلانی او را از رفتن به خدمت مرحوم قاضی نهی کرد.» بدانید که الحمدلله پدر ما از دنیا رفته است و خاطر ما جمع است که پدر نداریم تا ما را از ارتباط با این بزرگان نهی کند.
علت زوال حوزه نجف
مرحوم والد سپس به مرحوم مطهّری فرمودند:
شما ببینید که کار به جایی رسیده است که ورود در اصلیترین مسائل حیات و بحث راجع به مسائل الهی و ذکر و فکر و مراقبه و لطیفترین و دقیقترین و ظریفترین حقایق و معارف الهی را که بر افراد پوشیده است، بهعنوان قادح عدالت معرفی میکنند! و میگویند: کسی که بهدنبال خدا میرود کافر و مرتد است!1
مرحوم آقا میفرمودند:
شما خیال میکنید که صدام همینطور گُتره و بیحساب بر عراق مسلط شده است؟! این چوب خدا است!2
حوزهای که مرحوم آیةاللَه سید حسن مسقطی را از نجف بیرون میکند، درحالیکه
- رجوع شود به اسرار ملکوت، ج ١، ص ٩٤؛ مهرتابناک، ص ١٠١ ـ ١٠٣؛ مهر فروزان، ص ٥٦.
- رجوع شود به سالک آگاه، ص ٧٠.